Hytaý ýakyn bäş ýylda 770 müň kilometr ýerasty kommunikasiýa ulgamlaryny döwrebaplaşdyrar: häzirki ulgam 3,9 million kilometre ýetýär, 2026-njy ýyl üçin 160 milliard ýuan bölünip berildi
Gaz, agyz suwy, ýylylyk üpjünçiligi, lagym ulgamy, ýagyş suwlaryny akdyrmak ulgamy we inženerçilik tunelleri — bu ugurlar «alty tor» taslamasynyň esasy bölegini emele getirýär. Hytaý 15-nji bäşýyllyk maksatnamanyň (2026–2030) çäklerinde şäherleriň ýerasty kommunikasiýa ulgamlarynyň 770 müň kilometrini gurmagy we täzelenmegi meýilleşdirýär
CCTV+ habar bermegine görä, bu barada duşenbe güni Pekinde geçirilen metbugat maslahatynda Hytaýyň ýaşaýyş jaý gurluşygy we şäher ösüşi ministrliginiň resmi wekili çykyş etdi. Ministrligiň binalaryň energiýa netijeliligi boýunça departamentiniň müdiri Çen Şaopeniň sözlerine görä, ýurtdaky ýerasty turbageçirijileriň umumy uzynlygy eýýäm 3,9 million kilometre, inženerçilik tunelleriniň umumy uzynlygy bolsa 7700 kilometre ýetdi.
15-nji bäşýyllyk meýilnama 200 müň kilometr gaz geçirijilerini, 175 müň kilometrden agyz suwy we drenaž ulgamlaryny, 100 müň kilometr lagym torlaryny hem-de 120 müň kilometr ýylylyk geçiriji ulgamlaryny gurmagy we täzelenmegi göz öňünde tutýar. Esasy üns könelen we poslan turbalary çalyşmaga, köne materiallary döwrebap görnüşlere çalyşmaga hem-de pes netijeli ýylylyk çalşyjy beketleri abatlamaga gönükdiriler.
«Alty tor» başlangyjy diňe turbalar bilen çäklenmeýär. Oňa suw üpjünçilik ulgamlary, täze elektrik torlary, hasaplaýyş ulgamlary, täze nesil aragatnaşyk tehnologiýalary we logistika ulgamlary hem girýär. Şeýlelikde, Hytaý içerki islegi giňeltmegi we ykdysady ösüşiň durnuklylygyny üpjün etmegi maksat edinýär.
Taslamanyň maliýeleşdirilmegi uzak möhletli ýörite döwlet gazna obligasiýalarynyň hasabyna amala aşyrylar. Hytaýyň Milli ösüş we özgertmeler komitetiniň (NDRC) esasy maýa goýumlary departamentiniň müdiri Guan Peniň bellemegine görä, 2026-njy ýyl üçin 160 milliard ýuan (takmynan 23,6 milliard ABŞ dollary) möçberinde ýörite gazna döredildi. Bu görkeziji geçen ýyl bilen deňeşdirilende 25 milliard ýuan köpdür. Bölünip berlen serişdeler gaz, lagym, suw üpjünçiligi we ýylylyk ulgamlaryny gurmaga hem-de durkuny täzelemäge gönükdiriler.
Fiziki täzeleniş bilen bir hatarda, şäher infrastrukturasynyň sanly gözegçilik ulgamlary hem güýçlendiriler. Täze ulgamlar hakyky wagt tertibinde gözegçiligi, töwekgelçilikler barada dessine duýduryş bermegi we adatdan daşary ýagdaýlara tiz jogap bermegi üpjün eder.
Ýerasty kommunikasiýalar gündelik durmuşda köplenç gözümize görünmeýär. Emma krandan suwuň akmagy, öýleriň ýyladylyşy we şäher ilatynyň howpsuzlygy hut şol ulgamlara baglydyr. Hytaý 770 müň kilometrlik turbageçirijiler barada aýdanda, ol şäherleriň görünmeýän süňküni nazarda tutýar.
Eger bu «süňk» akylly, berk we döwrebap bolsa, onda ýer ýüzündäki şäher durmuşy hem has rahat, ygtybarly we howpsuz bolar. Sebäbi geljege hakyky maýa goýum gözden uzakda ýerleşýän, ýöne durmuş üçin örän möhüm ulgamlardan başlanýar.
