BMG-niň Baş sekretarlygyna dalaşgär Pekinde Wan I bilen duşuşdy. «Dünýä barha näbelli bolýar we BMG-a özgertmeler gerek»
«Bir Hytaý» ýörelgesi, BMG-niň üç sütüni, Ählumumy Günortanyň orny we Nýu-Ýorkda Howpsuzlyk Geňeşiniň mejlisinden soňky konsensus
“CCTV+” habarlar gullugynyň berýän maglumatyna görä, penşenbe güni Pekinde Hytaýyň Daşary işler ministri Wan I, BMG-niň indiki Baş sekretary wezipesine dalaşgär we Çiliniň öňki Prezidenti Mişel Baçelet bilen duşuşdy.
Halk maslahatlarynyň uly zalynda geçirilen duşuşygyň dowamynda Baçelet ählumumy wakalar we BMG-niň orny baradaky garaýyşlaryny paýlaşdy. Ol häzirki zaman dünýäsiniň barha näbelli bolup barýandygyny we has giň köptaraply çemeleşmeden üstün çykýandygyny nygtady.
Baçelet öz asyl wezipesine dolanmak, BMG-niň Tertipnamasynyň abraýyny tassyklamak we Guramanyň üç sütünini — parahatçylygy we howpsuzlygy, ösüşi we adam hukuklaryny öňe sürmek üçin BMG özgertmegiň zerurdygyny mälim etdi. Şeýle hem ol «bir Hytaý» ýörelgesine ygrarlydygyny tassyklady, Hytaýyň köptaraplaýynlyga uzak möhletleýin ygrarlylygyna ýokary baha berdi we BMG-niň ornyny güýçlendirmek üçin Hytaý bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýardygyny mälim etdi.
Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi Komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy Wan I, Baçeletiň bellikleriniň BMG-niň orny baradaky çuňňur düşünjesini görkezýändigini aýdyp, Hytaýyň BMG-niň ynamly tarapdary bolup gelendigini nygtady. Şeýle hem ol, geçen aý Nýu-Ýorkda geçirilen Howpsuzlyk Geňeşiniň mejlisiniň durnuksyz halkara ýagdaýyna jogap hökmünde BMG-niň ornuny güýçlendirmek barada konsensusa gelendigini belledi.
Wan I Hytaýyň Birleşen Milletler Guramasyny goramak we güýçlendirmek üçin ähli taraplar bilen hyzmatdaşlyk etmäge taýýardygyny mälim etdi. Indiki Baş sekretaryň saýlanmagy BMG-niň ýakyn bäş-on ýyllykda amala aşyryljak özgertmelerine we Ählumumy Günorta ýurtlarynyň iň möhüm bähbitlerine degişlidir. Hytaý BMG-niň täze ýolbaşçysynyň saýlanmagyna jogapkärli we konstruktiw derejede gatnaşar hem-de guramanyň täze şertlere has gowy uýgunlaşmagy we täze wezipeleriň hötdesinden gelmegi üçin onuň abraýyny hem-de durmuşa ukyplylygyny ýokarlandyrmaga ýardam eder.
Mişel Baçelet — Çiliniň öňki Prezidenti (2006–2010, 2014–2018) we BMG-niň adam hukuklary boýunça ýokary komissary (2018–2022). BMG-niň indiki Baş sekretarynyň saýlawlary 2026-njy ýylda geçiriler.
Dünýä üýtgeýär. Mundan takmynan 80 ýyl ozal döredilen BMG hem üýtgemelidir. Baş sekretarlyga dalaşgär özgertmeler, üç sütün we näbellilikler barada gürleýär. Hytaýyň ministri bolsa: goldaw, konsensus we jogapkärçilik diýip jogap berýär.
Baçelet özüni «bir Hytaý» ýörelgesiniň tarapdary diýip atlandyrýar. Wan I Ählumumy Günorta barada aýdýar. Iki tarap hem köptaraplylygyň hiç wagt bolmadyk derejede zerurdygy bilen ylalaşýarlar. Mesele kim indiki Baş sekretar boljakdygynda däl. Mesele BMG-niň özüne bolan ynamy yzyna gaýtaryp biljekdigindedir. Şeýle hem, dünýäniň diňe bir institutlary özgertmäge däl-de, eýsem şol institutlaryň hatyrasyna döredilen adamlaryň sesini eşitmäge pähim-paýhasynyň ýetjekdigindedir. Dalaşgärler jedel edýärkäler, Pekindäki diplomatlar eýýäm jogaplary gözleýärler.
