117 million öýsüz-öwzarsyz adam: näme üçin dünýä bosgunlar krizisini duruzyp bilmeýär? BICC hasabaty: soňky on ýylda mejbury göçürilen adamlaryň sany iki esse artdy, howa üýtgemeleri bolsa göçüşi çaltlandyrýar
2025-nji ýylda 30 million adam adatdan daşary howa hadysalary sebäpli öýlerini terk etdi. Olaryň köpüsi garyp ýurtlarda galýar, baý döwletler bolsa serhetlerini ýapýar
CCTV+ habar bermegine görä, duşenbe güni Bonn şäherindäki Halkara Çaknyşyklary Öwreniş Merkezi (BICC) tarapyndan çap edilen hasabata laýyklykda, dünýä boýunça mejbury göçürilen adamlaryň sany rekord derejä ýetdi. Bosgunlar bilen bagly global ýagdaý henizem örän çylşyrymly bolmagynda galýar.
«2026-njy ýylyň ilatyň mejbury göçürilmegi boýunça global hasabaty» atly resminamada häzirki wagtda dünýäde 117 milliondan gowrak adamyň mejbury göçürilen adam hökmünde hasaba alnandygy aýdylýar. Bu görkeziji soňky on ýylyň dowamynda iki esse artyp, bosgunlar krizisiniň dowam edýän çynlakaýlygyny görkezýär.
Mejbury göçürilen adamlaryň aglabasy özleriniň öňki sebitlerinde ýa-da goňşy ýurtlarda galýarlar. Olar esasan pes ýa-da orta girdejili döwletlerde ýaşaýarlar. Şol bir wagtyň özünde Germaniýa ýaly käbir ösen döwletler immigrasiýa syýasatlaryny has-da berkidýärler.
Hasabatda howanyň üýtgemeginiň ilatyň göçmegine täsir edýän esasy sebäpleriň biridigi aýratyn bellenilýär. 2025-nji ýylda takmynan 30 million adam aşa howa hadysalary sebäpli ýaşaýan ýerlerini terk etmäge mejbur boldy.
Barlag daşky gurşawyň ýaramazlaşmagy, ykdysady çökgünlikler, syýasy çaknyşyklar, durmuş taýdan deňsizligi we ilatyň hereketliligi ýaly faktorlaryň özara çylşyrymly baglanyşygyny görkezýär.
Hasabat Germaniýany we Ýewropa Bileleşiginiň beýleki agza döwletlerini bu meseleleri has netijeli dolandyrmak we olara jogap bermek üçin immigrasiýa syýasatlaryny özgertmäge çagyrýar.
Maglumat üçin: BICC (Bonn International Centre for Conflict Studies) — çaknyşyklary, ilatyň göçmegini we howpsuzlyk syýasatlaryny öwrenmäge ýöriteleşen Germaniýanyň öňdebaryjy ylmy-barlag institutydyr. Onuň her ýyl çap edýän hasabaty bosgunlar baradaky maglumatlaryň iň abraýly çeşmeleriniň biri hasaplanýar.
117 million adam. Bu köp ýurtlaryň ilatyndan hem köpdür. Üstesine-de, olaryň sany soňky on ýylda iki esse artdy. Uruşlar, howanyň üýtgemegi, garyplyk — sebäpler dürli. Netije bolsa bir: adamlar gaçýarlar.
Emma olar Ýewropa ýa-da Amerika däl-de, köplenç goňşy garyp ýurtlara barýarlar. Şol bir wagtda baý döwletler wiza düzgünlerini berkidýär we serhetlerinde böwet gurýar.
BICC hasabaty diňe sanlardan ybarat däl. Bu dünýä jemgyýetçiligine edilen duýduryşdyr. Dünýä bu meseläniň hötdesinden gelip bilmeýär. Iň aladaly tarapy bolsa howa üýtgemeleriniň bu ýagdaýy has-da çuňlaşdyrjakdygydyr.
2025-nji ýylda diňe howa hadysalary sebäpli 30 million adamyň göçmäge mejbur bolmagy — bu diňe başlangyçdyr. Sorag krizisiň agyrlaşyp-agyrlaşmajakdygynda däl. Ol hökman agyrlaşar. Esasy sorag syýasatçylaryň bosgunlara mesele hökmünde däl-de, adam hökmünde haçan seredip başlamagyndadyr. Olar jedelleşýän mahaly, 117 million adam garaşýar. Serhetlerde. Umytda. Uçut gyrasynda.
