Afinada «Posidonia-2026»: dünýä deňiz floty ýapylan bogazlar döwründe diri galmagyň ýollaryny ara alyp maslahatlaşýar. 70 forum, 5 gün we esasy howp – Ormuz bogazy

«Öňler günde 30–40 gämini halas edýärdik, indi bolsa az», «ýük daşama nyrhlary ýokarlandy», «ammiak we konteýner daşaýjy gämiler töwekgelçilik zolagynda»

CCTV+ habar bermegine görä, duşenbe güni Gresiýanyň paýtagty Afinyda dünýäniň iň täsirli deňiz söwdasy sergileriniň biri bolan «Posidonia» halkara deňiz ulaglary sergisi açyldy. Maslahatlaryň esasy temasy Ýakyn Gündogardaky çaknyşyklaryň dünýä deňiz gatnawyna ýetirýän täsiri boldy.

Açylyş dabarasynda çykyş eden Gresiýanyň Premýer-ministri Kiriakos Misotakis häzirki çylşyrymly halkara ýagdaýynda deňiz gatnawynyň dünýä söwdasy, energiýa üpjünçiligi we ykdysady durnuklylyk üçin ähmiýetiniň has-da artandygyny aýtdy.

Sergi deňiz howpsuzlygy, «ýaşyl» geçiş, sanly özgertmeler we emeli aňyň deňiz ulaglary pudagynda ulanylmagy ýaly esasy ugurlara bagyşlanýar. Çäräniň çäklerinde takmynan 70 forum we tematik çäre geçiriler. Olaryň hatarynda hytaý guramalary tarapyndan guralan magabat we ulgamlaýyn duşuşyklary hem bar.

Çärä gatnaşyjylar ABŞ bilen Ysraýylyň Eýrana garşy alyp barýan harby hereketleriniň hem-de Ormuz bogazyndaky ýagdaýyň halkara deňiz gatnawyna we söwda ulgamyna uly zyýan ýetirendigini bellediler.

Kipr Respublikasynyň Gämi gatnaw ministrliginiň Howpsuzlyk we daşky gurşawy goramak müdirliginiň direktory Ioannis Efstratiu şeýle diýdi: «Çaknyşyk zolagynda örän uly konteýner daşaýjy gämiler ýerleşýär. Şeýle hem ammiak we beýleki zerur harytlar eksport edilýär. Bu ýagdaý diňe bir gämi gatnawyna däl, eýsem ykdysadyýete hem täsir edýär».

Şri-Lankanyň gämi gatnaw kompaniýasynyň dolandyryjy direktory Dasanaýake bolsa: «Öňler günde 20–40 töweregi gämini halas edýärdik. Indi bolsa bu görkeziji ep-esli azaldy. Näme üçin? Sebäbi gämi gatnaw pudagy üçin wagt azaldy. Netijede, ýük daşama nyrhlary ýokarlandy. Şonuň üçin söwda dolanyşygy hem ep-esli pese gaçdy» diýip belledi.

1969-njy ýylda esaslandyrylan we her iki ýyldan bir gezek geçirilýän «Posidonia» sergisi dünýäniň iň iri deňizçilik sergileriniň biri hasaplanýar. 2026-njy ýylyň sergisi 5-nji iýuna çenli dowam eder.

Maglumat üçin: «Posidonia» dünýäniň iň iri üç deňizçilik çäresiniň biridir. Ol Norwegiýadaky Nor-Shipping we Germaniýanyň Gamburg şäherindäki SMM sergileri bilen bir hatarda durýar. Serginiň ady grekleriň deňiz hudaýy Poseýdonyň hormatyna atlandyrylan «Posidonia» sözünden gelip çykýar.

Deňiz hemişe päsgelçilik däl-de, ýol bolupdy. Emma bogazlar ýapylanda we tankerler hereketini togtadanda, deňiz serişdeler ugrunda alnyp barylýan göreşiň meýdanyna öwrülýär. «Posidonia» sergisinde ýaşyl hereketlendirijiler we emeli aň barada gürrüň edilse-de, esasy tema uruş bolup galýar.

Konteýner daşaýjy gämiler ýolda saklandy, ýük daşama nyrhlary birden ýokarlandy, söwda möçberi azaldy. Kiprli wezipeli adam ammiak barada gürrüň berýär. Şri-lankaly telekeçi bolsa halas edilen gämileriň sanynyň azalandygyny aýdýar.

Bu sergi deňizçilik baýramçylygy däl. Bu kömek soralýan çagyryşdyr. Mesele dünýäniň ýene-de asuda söwda şertlerine dolanyp-dolanmajagynda däl. Esasy mesele, üpjünçilik zynjyrlary doly bozulmazdan öň pudagyň täze şertlere uýgunlaşyp biljekdigindedir.

Diplomatlar jedelleşýän mahaly, ýük daşama nyrhlary ýokarlanmagyny dowam etdirýär. Deňiz bolsa garaşýar.