Näme üçin gadymy grekler we hytaý pähimdarlary ýene-de bir dilde gürläp başladylar? 600 alym, 4 forum, Afiny we geljegi halas edýän klassika
Asyllylyk we bilim, etiki jemgyýetler, ählumumy tertip-düzgün we sanly eýýäm — ertirki güni gurujylar geçmişden näme gözleýärler?
“CCTV+” habarlar gullugynyň berýän maglumatyna görä, 9-10-njy iýun aralygynda Gresiýanyň Afiny şäherinde Ikinji Bütindünýä klassiki filologiýa maslahaty geçiriler. Bu çäre Hytaýyň Jemgyýetçilik ylymlary akademiýasy, Hytaýyň Bilim ministrligi, Hytaýyň Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi, Gresiýanyň Medeniýet ministrligi we Afiny akademiýasy tarapyndan bilelikde guraldy.
Maslahat klassiki filologiýa ugrundaky öňdebaryjy alymlary, şeýle hem Hytaýdan we beýleki ýurtlardan gelen siwilizasiýa, medeniýet hem-de arheologiýa boýunça hünärmenleri bir ýere jemlär. Maksat — klassiki siwilizasiýalar bilen bagly meseleleri ara alyp maslahatlaşmak, akademiki alyş-çalyşy ösdürmek we ählumumy barlaglarda umumy ylalaşyga gelmekdir.
Hytaýyň Jemgyýetçilik ylymlary akademiýasynyň Halkara hyzmatdaşlyk býurosynyň direktorynyň orunbasary Ýue Ýunsýa çäräniň ählumumy häsiýetini belläp geçdi: «Maslahata Aziýanyň, Afrikanyň, Ýewropanyň we Amerikanyň wekilleri gatnaşarlar. Gatnaşyjylaryň geografiki we akademiki gerimi siwilizasiýalaryň dürlüligini doly derejede şöhlelendirýär».
Açylyş dabarasyndan, umumy mejlisden we ýapylyş dabarasyndan başga-da, maslahat dört sany ugurdaş forumy öz içine alýar. Mowzuklar: asyllylyk we bilim, üýtgeýän jemgyýetlerde etiki bileleşikler, ählumumy tertip-düzgüne siwilizasiýa çemeleşmeler we sanly eýýämde ynsanperwer gymmatlyklaryň orny.
«Maslahat bilen bir wagtda geçirilýän sergi hytaý we daşary ýurt klassikasyny, ylmy edebiýaty, adaty hytaý lukmançylygynyň tekstlerini, şeýle hem tehnologik arheologiýa we medeni mirasy gorap saklamak ugrundaky esasy gazanylanlary hödürlär. Biz adaty hytaý lukmançylygynyň medeniýetine bagyşlanan janly ekspozisiýalary we çäreleri gurnarys, munuň bilen bolsa siwilizasiýalaryň arasyndaky dersara gepleşige we özara bilime ýardam ederis» — diýip, Ýue Ýunsýa sözüniň üstüni ýetirdi.
Bütindünýä klassiki filologiýa boýunça birinji maslahaty 2024-nji ýylda Pekinde geçirilip, dünýäniň dürli künjeklerinden 600-den gowrak gatnaşyjyny bir ýere jemläpdi.
Maglumat üçin: Klassiki filologiýa — gadymy tekstleri we siwilizasiýalary öwrenýän ylymdyr. Afiny maslahaty iki ýyl mundan ozal Pekinde başlanan Gündogar we Günbatar arasyndaky dialogy dowam etdirýär.
Gadymy grekler: «Öz-özüňi tana» diýipdirler. Hytaý pähimdarlary bolsa: «Öwrenmek we gaýtalamak — eýsem bu şatlyk dälmi?» diýip öwredipdirler. Şu gün bu iki däp Afinydada duşuşýar. Kim has gadymy ýa-da kim has çuň diýip jedelleşmek üçin däl. Eýsem, asyllylygyň, etikanyň we ynsanperwerligiň emeli aň we sanly eýýäm bilen nähili sazlaşykda ýaşap biljekdigine düşünmek üçin.
Klassiki filologiýa — bu diňe bir tozanly kitaplar däl. Bu biziň pikirlenmegimiziň esasyny goýanlara gulak asmak synanyşygydyr. Belki-de, häzirki zaman dünýäsiniň entek bermegi öwrenmedik soraglaryna jogap tapmakdyr.
Mesele näçe ýurduň wekil ugratjakdygynda däl. Mesele — bizden müňlerçe ýyl öň gürlänleriň sesini eşidip-eşitmänligimizde. Şeýle-de bolsa, olarsyz biziň geljek baradaky gürrüňimiziň diňe bir monologdygyna düşünerismi-düşmerismi — mesele şunda.
