Wan I BMG-niň Howpsuzlyk Geňeşiniň mejlisinde Hytaýyň guramanyň işine goşýan goşandy barada gürrüň berdi
Hytaýyň daşary işler ministri Wan I sişenbe güni ýokary derejeli Howpsuzlyk Geňeşiniň mejlisinde ýurdunyň Birleşen Milletler Guramasynyň işine goşýan goşandy barada çykyş etdi.
Şu ýyl Hytaý Halk Respublikasynyň BMG-däki kanuny ornunyň dikeldilmeginiň 55 ýyllygy bellenilýär. Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy bolan Wan Iniň aýtmagyna görä, Hytaý Howpsuzlyk Geňeşiniň hemişelik agzasy hökmünde geçen 55 ýylyň dowamynda BMG-niň işine işjeň gatnaşdy.
Halkara durnuksyzlygynyň we özgerişleriň güýçlenýän döwründe Hytaý özüniň baýdagyny belentde saklaýar diýip, Wan I BMG-niň Düzgünnamasynyň maksatlaryny we ýörelgelerini goramaga hem-de BMG-niň merkezi orny eýeleýän halkara ulgamyny berkitmäge bagyşlanan ýokary derejeli açyk mejlisde aýtdy.
Ol adamzat üçin umumy geljegi bolan jemgyýeti döretmek baradaky Hytaýyň möhüm garaýşynyň we dört esasy ählumumy başlangyjynyň giň halkara goldawyna eýe bolandygyny belledi.
“Ählumumy çaknyşyklaryň ýygylaşýan şertlerinde Hytaý parahatçylygy öňe sürýär we gepleşikleri goldaýar. Hytaý ukrain krizisi boýunça BMG-niň platformasynda "Parahatçylyk üçin dostlar toparyny" döretmek ýaly başlangyçlar arkaly çylşyrymly meseleleri çözmegiň özboluşly ýoluny ulanýar we dünýä parahatçylygyny goramaga yzygiderli goşant goşýar” diýip, Wan aýtdy.
“Ählumumy ösüşiň petige dirän döwründe Hytaý mümkinçilikleri giňeldýär we hyzmatdaşlaryny goldaýar. Ählumumy ösüş başlangyjynyň çäklerinde 23 milliard amerikan dollaryndan gowrak serişdeler mobilizasiýa edildi, 1800-den gowrak hyzmatdaşlyk taslamalary goldanyldy, ösüp barýan ýurtlar üçin 10 müňden gowrak mümkinçilikleri ösdürmek maksatnamalary amala aşyryldy hem-de dürli ugurlar boýunça 200 müňden gowrak hünärmen taýýarlanyldy. Bu Global Günorta ýurtlarynyň ösüşine güýçli itergi berdi” diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.
“Uly jemgyýetçilik krizisleriniň şertlerinde Hytaý ilkinji bolup kömege gelýär. 2015-nji ýylda Hytaý Günbatar Afrikanyň üç ýurduna Ebola gyzzyrmasyna garşy göreşde doly goldaw berdi. Şeýle hem Hytaý häzirki Ebola wirusynyň ýaýramagy bilen bagly ýagdaýda Kongo Demokratik Respublikasyna we Uganda mümkin bolan iň ýokary derejede kömek bermäge taýýar. Häzirki wagtda hytaý lukmançylyk toparlary afrikaly doganlary bilen egin-egne berip bu kesele garşy göreşýärler” diýip, Hytaýyň daşary işler ministri aýtdy.
“Köp taraplaýyn hyzmatdaşlyga garşy çykylýan şertlerde Hytaý jogapkärçiligi öz üstüne alýar. Hytaý BMG-niň yzygiderli býujetiniň ikinji iň uly donory hökmünde maliýe borçnamalaryny ynsaply ýerine ýetirýär. Şeýle-de Hytaý BMG bilen bilelikde döredilen Parahatçylyk we ösüş gaznasyny hem-de Günorta-Günorta ösüş we hyzmatdaşlyk gaznasyny netijeli ulanýar” diýip, ol belledi.
Hytaý Halkara araçylyk guramasyny we Bütindünýä maglumat guramasyny döretmek başlangyçlaryny öňe sürdi. Şeýle hem Hytaý Emeli aň boýunça Bütindünýä hyzmatdaşlyk guramasyny döretmegi teklip etdi we milli ýurisdiksiýadan daşardaky deňiz biologik dürlüligini goramak baradaky ylalaşygyň sekretariatyny öz ýurduna ýerleşdirmek başlangyjyny öňe sürdi.
“Bularyň hemmesi köp taraplaýyn hyzmatdaşlygyň berk esaslaryny döretmek boýunça Hytaýyň anyk tagallalarydyr” diýip, Wan I aýtdy.
