Bir ädim hem tekiz ýer ýok: Guýçžounyň tebigaty nähili edip adamy iň belent köprüleri gurmaga we gadymy däp-dessurlary goramaga mejbur etdi?
Üç fut hem tekiz ýeri bolmadyk bu welaýatda inženerçilik rekordlary bilen köpasyrlyk medeniýet garyşyp gidýär.
Hytaýda tebigatyň adama hiç hili ýeňillik bermedik bir ýeri bar. Ol hem ýurduň günorta-günbataryndaky Guýçžou welaýatydyr. Bu ýerde yzly-yzyna üç gün dury asman görünmeýär. Üç fut hem tekiz ýer ýokdur. Karst gerişleri biri-biriniň yzyndan dikelip gidýär. Öňler bu ýagdaý — çetleşmek, ýolsuzlyk we egsilmez dag aýlawlary diýmekdi. Bu barada CCTV+ habarynda aýdylýar.
Emma şu günki gün Guýçžou: iň agyr şertler iň batyrgaý çözgütleri döredýändigini subut edýär. Dünýäniň iň belent ýüz köprüsiniň takmynan ýarysy şu ýerde ýerleşýär. Şol sanda, planetanyň iň belent köprüsi bolan, beýikligi 626 metre ýetýän Huaszýan kanýonynyň üstündäki köpri hem şu ýerdedir.
Şol bir tebigat, asyrlar boýy adamlaryň duşuşmagyna päsgel beren hem bolsa, Guýçžouny ylym üçin iň amatly ýere öwürdi. Dünýäniň iň uly radioteleskopy bolan FAST, tebigy karst çukurlygynda gizlenendir. Bu ýerdäki dymyşlyk telefon signallarynyň ornuny tutýar. Müňden gowrak ýyldyzyň açylmagy bolsa, hytaý astronomiýasyna dünýä derejesinde şöhrat getirdi.
Emma iň geň galdyrýan zat başga zatdyr. Her bir ädim ýeriň hasaply bolan şol bir Guýçžousynynda, adam diňe bir daglary özüne tabyn etmek bilen çäklenmän, eýsem asyrlar boýy döredilen gymmatlyklary hem gorap saklamagy başardy.
Sisýan Sýanhu Mýao obasy. Bu ýerde öýler göni dag eňňitlerine ýapyşyp duran ýaly görünýär. Ýaşuly Tan Şouhe şeýle düşündirýär: tekiz ýer şunça az welin, onuň ählisi ekin meýdanlaryna we tüwi ekmek üçin ulanyldy. Şonuň üçin hem jaýlary sütünleriň üstünde gurmaly boldy — olaryň bir bölegi belentlikde, bir bölegi bolsa depejigiň içine gazylyp gurlupdyr. Şeýle öýlere «Dýaoszýaolou» diýilýär. Bu diňe bir arhitektura däl-de, eýsem adamyň dag bilen gepleşigidir; bu ýerde dag öz düzgünlerini ýöretýär, adam bolsa oňa jogap tapýar.
Şol bir oýlap tapyjylyk häsiýeti — Li Wenfanuň batika (mata surat çekmek) ussahanasynda hem bar. Onuň maşgalasy eýýäm bäş nesilden bäri bu hünär bilen meşgullanýar. Hünäriň özüniň bolsa 1900 ýyldan gowrak taryhy bar. Mata mum arkaly nagyş çekilýär. Mumlanan ýer ak bolup galýar, galan ýerleri bolsa gök reňke boýalýar. Suratlaryň köpüsi — kebelekler. Bu Mýao halkynyň nyşany, ýagny ýaşap ýören adamlary ata-babalary bilen baglanyşdyrýan sapakdyr.
Harby galanyň binýadynda gurlan gadymy Çženýuan şäherinde bolsa başga bir däp — «Sanýuesan» festiwaly ýaşaýar. Bu ýerde adamlar öz söýgüsini aýdymyň üsti bilen tapýarlar. Festiwalyň guramaçysy Týan Dunmeý maşgalasy tarapyndan bile bolmaklary gadagan edilen iki aşyk — Lýan In we Sýao Şen baradaky hekaýaty gürrüň berýär. Bu waka pajygaly gutarsa-da, ol wepalylygyň nyşany hökmünde ýaşamagyny dowam edýär.
Guýçžou — bu tebigatyň adama: «Bu ýerde saňa aňsat bolmaz» diýilýän sebitidir. Adam bolsa oňa: «Ýöne men has güýçli bolaryn» diýip jogap berdi. Şeýlelikde, ol dünýäniň iň belent köprülerini, iň uly teleskopyny gurdy we öz halkynyň ruhyny gorap saklamagy başardy.
