Haýnanda gazyň çykarylyşyny artdyrmak üçin deňiz düýbüne uglerod goýbermek boýunça HHR-de ilkinji taslama işe başlaýar
Hytaýyň Milli deňiz nebit korporasiýasy (CNOOC) şenbe güni Hytaýyň günortasyndaky Haýnan welaýatynda ýerleşýän “Dunfan 1-1” gaz käninde uglerody ýygnamak, peýdalanmak we saklamak (CCUS) taslamasynyň gurluşygyna başlandygyny yglan etdi.
Taslama iki sany täze sütünli platformanyň we “Dunfan 1-1” gaz käniniň bar bolan önümçilik desgalaryna birikdirilen deňiz düýbindäki turba geçirijisiniň gurluşygyny öz içine alýar.
Bu, tebigy gazyň çykarylyşyny artdyrmak üçin deňiz zolagyna uglerody ýygnamak tehnologiýasyny ulanmak boýunça Hytaýda ilkinji görkezme taslamasydyr.
Nebitiň çykarylyşyny ýokarlandyrmak üçin uglerody ýygnamak — bu CCUS tehnologiýasynyň ýöriteleşdirilen ugrudyr. Onuň esasy ýörelgesi tebigy gaz çykarylanda bölünip çykýan uglerod dioksidini gymmatly serişdä öwürmekden ybaratdyr. Uglerod dioksidi tutulyp we arassalanyp alnandan soň, ol gysylýar we gaýtadan gazly gatlaklara goýberilýär. Ol ýerde bu gaz çykarylmagy kyn bolan tebigy gaz gorlaryny gysyp çykarmak üçin hereketlendiriji güýç bolup hyzmat edýär.
“Täze taslamanyň çäginde biz ozal kenardaky gaýtadan işleýän kärhanalarda amala aşyrylýan dekarbonizasiýa (ugleroddan arassalamak) prosesini göni deňiz platformasyna geçireris, bu bolsa uglerod zyňyndylarynyň döreýän ýerinde azalmagyna mümkinçilik berer. Adaty prosesler bilen deňeşdirilende, bu ýerde ulanylýan tehnologiýa enjamlaryň has ýokary derejede utgaşdyrylmagyny, energiýanyň az sarp edilmegini we uglewodorod komponentleriniň has gowy bölünip alynmagyny üpjün edýär” — diýip, CNOOC Hainan kompaniýasynyň “Dongfang 1-1 CCUS” taslamasynyň ýolbaşçysy Ýu Fason belledi.
Hytaýyň ilkinji özbaşdak deňiz gaz käni we ýurtda CO2 mukdary ýokary bolan ilkinji deňiz känidir. Ol 2003-nji ýyldan bäri ulanylýar we jemi tebigy gaz çykarylyşy 50 milliard kub metrden geçýär.
“Taslama doly güýjünde işläp başlandan soň, her ýyl gatlaga 1,2 million tonna çenli uglerod dioksidiniň goýberilmegine garaşylýar. Bu deňiz energetikasynyň we serişdeleriniň ösüş mümkinçiliklerini artdyrmakda, şeýle hem Hytaýyň uglerod zyňyndylaryny azaltmak boýunça iki maksatlaryny goldamakda uly ähmiýete eýedir” — diýip, Ýu sözüniň üstüne goşdy.
Taslama tamamlanandan soň, ol Ingehaý deňizindäki suwasty turba ulgamynyň geçirijilik ukybyňy artdyrar, sebitdäki ugleroda baý bolan tebigy gaz serişdelerini ykdysady taýdan bähbitli özleşdirmegi goldar we “Dunfan” gaz käniniň bütinleý uzak möhletleýin, durnukly önümçiligini üpjün etmäge kömek eder.
