Hytaý milli gämi gurluşyk pudagyny sanlylaşdyrmak arkaly döwrebaplaşdyrýar
Geljek bäş ýylyň dowamynda Hytaý milli senagat pudaklaryny döwrebaplaşdyrmaga borçlandy. Dünýäniň iň uly gämi gurluşykçysy hökmünde ýurt, sanly enjamlary ulanmak arkaly global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmak üçin gämi gurluşyk pudagyny hem täzeleýär.
Suwuklandyrylan gazy daşýan gämiler, awia göterijiler we uly kruiz gämisi – gämi gurluşygynda üç iň çylşyrymly gämi hasaplanyp, gämi gurluşygynda “täjiň düri” hökmünde tanalýar. Häzirki wagtda Hytaý bu üçüsini hem gurup bilýär. Emma bu ýeterlik däl; Hytaý dünýäniň iň gowularynyň hatarynda bolmak isleýär.
Mysal üçin, uly kruiz gämini alyp göreliň. Bu dünýäde iň çylşyrymly gämi hasaplanýar. Bu “deňizdäki şäherlerden” biri 25 milliondan gowrak bölekden durýar, bu bolsa uçar bilen deňeşdirilende 5 esse köp.
2023-nji ýylda Hytaý öz ýurdynda gurlan “Adora Magic City” ilkinji uly kruiz gämisini işe girizdi. Ikinjisi, Ýanszy derýasynyň guýýan ýerinde duran “Adora Flora City” gämisiniň gurluşygy tamamlanmaga golaý. Ol özünden öňki gämiden biraz uly we has köp syýahatçyny kabul edip bilýär. Emma bu iň ähmiýetli täzeleniş däl.
14-nji martda irden gämi duran ýerinden çykarylyp, Ýanszy derýasynyň suwlary bolsa porta tarap süýşdi. Bu bolsa birinji gezek gäminiň gysga wagtlaýyn kenara golaý suw syýahatyna çykarylyşy boldy. “Adora Flora City” bu tapgyra “Magic City”-den sekiz aý öň ýetdi. Içki işler hem öňki tapgyrlardan ep-esli öňde barýar.
«Hytaýyň önümçilik pudagy häzirki wagtda sanly transformasiýany başdan geçirýär, we biziň zawodymyz hem beýle ýagdaýdan daşda däl. Uly kruiz gämilerini gurmak ýaly çylşyrymly işlerde sanly enjamlary ulanmazdan olaryň wagtynda ulanylyşa tabşyrylmagy kyn», – diýip, Hytaý döwlet gämi gurluşyk korporasiýasynyň «Waýgaosýao» Şanhaý gämi gurluşyk kompaniýasynyň Taslama we ylmy-barlag institutynyň dekanynyň orunbasary Ýuan Feýhueý aýtdy.
Bir wagtda 3000-den gowrak adamyň işlemegini talap edýän uly gämi gurmak üçin, sanly dolandyryş ýalňyşlyklardan gaça durmak üçin örän möhümdir.
Ýuan elektrik kabelleriniň mysalyny getirýär. “Adora Flora City” üçin 4700 km-den gowrak kabel gerek. Bu adaty gämi kabellerinden 10 esse uzyndyr we Hytaýyň çäginiň ýarysyna deňdir. Ozal kabel çekmek uly meseledi, sebäbi işçiler olary çen bilen gurnap bilerdi. Emma bir aý mundan ozal iş ähli ugurlar boýunça guramaçylykly alnyp baryldy.
«Biz taslama tapgyrynda öz kabel ulgamymyzy işläp düzýäris. Her gat üçin näçe kabel, haýsy aýratynlyklar, haýsy model we görnüş ulanylmaly ýaly dizaýnerler maglumatlary çyzgy talaplaryna laýyklykda göni modelirleme prosesine girizýärler», – diýip, Ýuan belledi.
Bu Ýuanyň “doly dolandyryş aýlawy” diýip atlandyrýan usuly, ol ilkinji gezek ikinji gämide synagdan geçirildi — taslamadan gurnama çenli.
Adaty kagyz çyzgylaryň ýerine inženerler planşetlerden peýdalanýarlar. Bu gurluşyk tapgyrlaryny wizuallaşdyrmaga ýardam edip, gerekli materiallar barada giňişleýin maglumat berýär.
Emeli aň hem netijeliligi ýokarlandyrýar. Bir ammarda awtomatlaşdyrylan ulag serişdeleri (AGV) we robotlar materiallary awtomatiki ýerleşdirýär.
«Meselem, men oňa materiallaryň gelýän wagty ýaly görkezmeleri beremde, ol materiallary “ilki gelýän — ilki çykýar” ýörelgesine laýyk alyp barýar», – diýip, Shanghai Waigaoqiao Shipbuilding Co., Ltd. kompaniýasynyň paýlanyş merkeziniň directory Sýuý Lýuçžou aýtdy.
Hytaýyň 15-nji bäş ýyllyk meýilnamasynda (2026–2030) adaty pudaklary, şol sanda gämi gurluşygyny optimizirlemek we döwrebaplaşdyrmak zerurlygy nygtalypdyr. Sanly transformasiýa Hytaýyň gämi gurluşygy pudagynyň dünýä derejesinde bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmak üçin esasy açardyr. Häzirki wagtda ýurduň iri gämi gurluşyk zawodlary we dürli görnüşdäki gämiler üçin DSP ýaly sanly platformalar gämi gurluşyk pudaklaryny birleşdirip, netijeliligi we hili yzygiderli ýokarlandyrýar.
«Önümimiziň hili ýokarlandy, gaýtadan işlenmeler azaldy, material galyndylary kemeldi. Netijeli iş wagty artdy, netijesiz iş wagty azaldy, bu hem umumy netijeliligi ýokarlandyrmaga ýardam berdi. Ösüşimiz çaltlandy we biz kruiz gämilerini gurmakda has tejribeli boldyk. Bu duýulýan artykmaçlyk we gymmatly sapak boldy», – diýip, Ýuan belledi.
2025-nji ýylda Hytaýyň gämi gurluşyk pudagy ýokary netijeleri görkezdi.
Senagat we maglumat tehnologiýalary ministrliginiň maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylda Hytaýyň gämi gurluşyk senagaty 16-njy ýyl yzly-yzyna üç esasy görkeziji boýunça dünýä bazarynyň iň uly paýyna eýe boldy.
2025-nji ýylda ýurtda öndürilen gämileriň möçberi 53,69 million tonna dedweýta (DWT) ýetdi, bu bir ýyl mundan ozalky ýagdaý bilen deňeşdirilende 11,4% köpdir we dünýäniň umumy möçberiniň 56,1% düzdi.
Geçen ýyl täze sargytlar 107,82 million tonna dedweýta (DWT) ýetdi, bu bolsa dünýä bazarynyň 69%-ine deňdir.
2025-nji ýylyň dekabr aýynyň ahyryna çenli bu pudakdaky gämi sargytlarynyň möçberi 274,42 million tonna dedweýt (DWT) boldy, bu geçen ýyl bilen deňeşdirilende 31,5% köpdir. Bu möçbere dünýä bazarynyň 66,8% degişlidir.
