Hytaý bilen Russiýanyň gatnaşyklary berk bolmagynda galyp, köp taraply dünýäniň emele gelmegine itergi berer
Hytaýyň daşary işler ministri Wan I ýekşenbe güni Pekinde Ähliytaý Halk Wekilleriniň Ýygnagynyň 14-nji çagyrylyşynyň 4-nji mejlisiniň çäginde geçirilen metbugat maslahatynda hytaý-rus gatnaşyklarynyň nähili ýagdaý bolandygyna garamazdan berk bolup galýandygyny aýtdy.
Ministr häzirki çylşyrymly halkara ýagdaýynda Hytaý bilen Russiýanyň halkara hukugyny we dünýä söwda düzgünlerini üýtgetmek synanyşyklaryna nähili garşy durup biljekdigi baradaky soraga jogap berdi. Ol şu ýyl iki ýurduň arasynda strategik utgaşdyryjy hyzmatdaşlygyň döredilmeginiň 30 ýyllygynyň hem-de Goňşuçylyk we dostlukly hyzmatdaşlyk baradaky şertnamanyň 25 ýyllygynyň bellenilýändigini ýatlatdy.
Wan Iniň sözlerine görä, üýtgäp duran we durnuksyz dünýäde iki döwletiň gatnaşyklary berk we sarsmaz bolup galýar. Munuň esasy sebäbi hyzmatdaşlygyň ilkinji günden deňlik, özara hormat we özara bähbitli ýörelgelerine esaslanyp gurulmagyndadyr. Bu hyzmatdaşlyk halkara gatnaşyklarynyň täze görnüşiniň mazmunyny hem-de uly döwletleriň özara gatnaşygy üçin ugur görkezýär.
Wan I Hytaý bilen Russiýanyň strategik taýdan garaşsyz döwletlerdigini nygtady: ýurtlar elmydama biri-biriniň esasy bähbitlerine hormat goýýarlar, bir tarap beýleki tarapa öz erkine ýa-da meýilnamasyna mejbury boýun egdirmeýär we bileleşik döretmezlik, garşylyklaýyn gapma-garşylyga girmezlik hem-de üçünji ýurtlara garşy çozmazlyk ýörelgelerine eýerýärler.
Iki döwletiň arasynda ýokary derejeli syýasy özara ynanyşmak emele gelip, gatnaşyklaryň binýady bolsa bilelikdäki hyzmatdaşlyga esaslanýar. Güýçli strategik durnuklylyk olara islendik daşarky öjükdirmelere we basyşlara garşy durmaga mümkinçilik berýär.
Mundan başga-da, Hytaý bilen Russiýa ýakyn utgaşykly hereket edýärler: möhüm halkara we sebit meselelerinde olar giň strategik ylalaşyga eýe bolup, halkara tertibini goramakda hem özara ýakyn hyzmatdaşlyk edýärler.
Ministriň bellemegine görä, Ikinji jahan urşundan soň emele gelen halkara tertibi 80 ýyl geçenden soň ýene-de çözgütli bir tapgyra ýetdi. Geçen ýyl Hytaýyň we Russiýanyň döwlet ýolbaşçylary biri-biriniň ýurtlarynda geçirilen antifaşistik uruşda gazanylan ýeňşiň ýadygärlik çärelerine gatnaşdylar.
Şol wagt taraplar üç möhüm bilelikdäki beýannama kabul etdiler. Olarda giň gerimli strategik utgaşdyrylyşy çuňlaşdyrmak, global strategik durnuklylygy pugtalandyrmak we halkara hukugynyň abraýyny goramak barada aýdylýar.
Wan Iniň aýtmagyna görä, bu dünýä jemgyýetçiligine Ikinji jahan urşunyň taryhyna dogry garaýşy saklamak, ýeňşiň miwelerini goramak we birtaraplaýyn gorkuzma hereketlerine garşy durmak baradaky berk karary açyk görkezýär.
Ministr sözüniň ahyrynda 80 ýyl mundan ozal Hytaý bilen Russiýanyň uruşdan soňky dünýä tertibini gurmaga bilelikde goşant goşandygyny aýtdy. Häzirki wagtda bolsa, sekiz onýyllyk geçenden soň, iki ýurt bilelikde köp taraply dünýäniň emele gelmegine täze itergi berer.
