Hytaý soňky bäş ýylda ösüşde möhüm üstünlikleri gazandy — resmi beýanat
Hytaý 14-nji bäşýyllyk meýilnamasynyň (2021–2025) döwründe makroykdysady durnuklylygy görkezdi we ýokary hilli ykdysady ösüşde täze üstünlikleri gazandy. Bu barada penşenbe güni Pekinde Döwlet geňeşiniň Barlaglar müdirliginiň direktory Şen Danýan aýtdy.
Premýer-ministr Li Sýan tarapyndan hökümetiň işi baradaky hasabat 14-nji Ählihytaý halk wekilleri ýygnagynyň dördünji sessiýasynyň açylyşynda hödürlenenden soň geçirilen metbugat brifinginde hasabaty taýýarlamak boýunça toparyň ýolbaşçysy bolan Şen soňky bäş ýylda Hytaýyň ösüş ugurlaryndaky gazananlaryny jemledi.
Şeniň aýtmagyna görä, soňky bäş ýylda Hytaýyň ykdysadyýetiniň umumy möçberi 13-nji bäşýyllyk meýilnamasynyň (2016–2020) ahyryndaky 103 trillion ýuandan (takmynan 14,42 trillion ABŞ dollary) 140 trillion ýuandan gowrak derejä çenli ýokarlandy. Ykdysadyýet her ýyl diýen ýaly 10 trillion ýuana golaý artdy.
Bäş ýyllyk döwürde ykdysady ösüş 35 trillion ýuandan gowrak boldy. Bu bolsa orta ölçegdäki ykdysadyýetiň umumy möçberine deňdir. Şen şeýle hem bu döwürde ykdysady ösüşiň ortaça ýyllyk depgininiň 5,4 göterime ýetendigini, munuň dünýäniň beýleki iri ykdysadyýetleri bilen deňeşdirilende ep-esli ýokarydygyny we dünýä boýunça ortaça ösüşden hem ýokary bolandygyny aýtdy.
Ösüşiň hiline gönüden-göni bagly bolan tehnologik we senagat innowasiýalary boýunça Hytaý soňky bäş ýylda birnäçe möhüm ylmy üstünlikleri gazandy. Şeniň aýtmagyna görä, hytaý tehnologiýalarynyň we pudaklarynyň köpüsi dünýä bazary bilen deň derejede ýa-da hatda ondan öňde ösdürilýär.
Ykdysady ösüşiň esasy maksady bolan durmuş üpjünçiligi taýdan hem Hytaý halkynyň ýaşaýyş derejesi soňky bäş ýylda has ýokary derejä ýetdi diýip, ol aýtdy.
“Ilatyň çagalar baradaky aladalar hyzmatlaryna elýeterliligini üpjün etmek üçin biz mugt mekdebe çenli bilim maksatnamasyny işe girizdik we ondan 14 million çaga peýdalandy. Şeýle hem 30 milliondan gowrak ýaňy doglanlar we kiçi ýaşly çagalar baradaky aladalar üçin döwlet kömek pullary berilýär. Bilime elýeterlilik boýunça bolsa ýokary bilim gurşaw derejesi 2020-nji ýylda 54,4 göterimden 60 göterimden ýokary derejä çenli ýokarlandy, dokuz ýyllyk hökmany bilim tamamlaýyş derejesi bolsa 96 göterimden geçdi. Hytaýda etrap derejesinde hökmany bilimiň deňagramly ösüşi esasan üpjün edildi. Iş bilen üpjünçilik boýunça bolsa garyplykdan çykan adamlaryň arasynda iş bilen üpjün edilenleriň sany ýylda 30 milliondan gowrak derejede durnukly saklanyp gelýär. Soňky bäş ýylda şäherlerde döredilen täze iş orunlarynyň umumy sany 60 milliondan geçdi we ilatyň girdejileriniň ösüşi ykdysady ösüş bilen utgaşykly boldy”, — diýip, Şen aýtdy.
Hytaý saglygy goraýyş ulgamyny hem yzygiderli kämilleşdirýär. Dürli welaýatlarda ambulator bejergi çykdajylaryny ödemek üçin umumymilli göni lukmançylyk ätiýaçlandyryş ulgamy döredildi we ondan 400 milliondan gowrak adam peýdalandy. Şeýle hem ortaça ömür dowamlylygynyň 79 ýaşdan geçendigini, soňky bäş ýylda onuň 1,3 ýyl artandygyny aýtdy.
Şen şeýle hem Hytaýyň ilatyň garrylar baradaky aladalar hyzmatlaryna elýeterliligini üpjün etmek maksady bilen milli pensiýa ätiýaçlandyryş ulgamyny döredendigini aýtdy. Şäher we oba ýaşaýjylary üçin esasy pensiýanyň iň pes möçberi her ýyl ýokarlandyrylýar we onuň umumy ösüş depgini 53 göterimden geçdi. Bu bolsa 180 milliondan gowrak garry adama peýda getirdi.
“Bu gazanylan möhüm üstünlikler ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň yzygiderli ösüşini, kynçylyklara garşy durnuklylygyny we innowasion hem ýokary hilli ösüşe bolan ymtylyşyny doly görkezýär. Hut şu üstünlikleriň esasynda biz 15-nji bäşýyllyk meýilnamasynyň (2026–2030) döwrüne has uly ynam bilen seredýäris, dürli töwekgelçiliklere we kynçylyklara garşy durmaga taýýardyrys, ýokary hilli ykdysady ösüşi has berk kararlylyk bilen öňe sürýäris hem-de ösüşimiziň geljegine uly optimizm bilen garaýarys”, — diýip, Şen aýtdy.
Penşenbe güni irden Pekindäki Uly halk ýygnaklarynyň zalynda Hytaýyň iň ýokary kanun çykaryjy edarasy bolan 14-nji Ählihytaý halk wekilleri ýygnagynyň ýyllyk sessiýasy açyldy. Açylyşa Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin, partiýanyň we döwletiň beýleki ýolbaşçylary hem-de 2700-den gowrak deputat gatnaşdy. Hytaýyň premýer-ministri Li Sýan Döwlet geňeşiniň adyndan hökümetiň işi baradaky hasabaty ara alyp maslahatlaşmak üçin hödürledi.
