Hytaý maglumat infrastrukturasyny we onuň mümkinçiliklerini ösdürmegi tizleşdirýär
Hytaý 14-nji bäşýyllyk meýilnama döwründe (2021–2025) maglumat infrastrukturasynyň we onuň ulanyş mümkinçilikleriniň ösüşini ýokarlandyrdy. Internet we maglumat tehnologiýalary babatyndaky innowasiýalarda täze üstünlikleri gazandy. Bu barada Hytaýyň Kibergiňişliginiň Işi boýunça Merkezi Toparynyň edarasy penşenbe güni Pekinde geçirilen metbugat maslahatynda habar berdi.
Soňky bäş ýylyň dowamynda Hytaý sanly maglumat syýasatynda innowasiýany esasy hereketlendiriji güýç hökmünde ileri tutmagyny yzygiderli dowam etdirdi. Munuň netijesinde möhüm, özboluşly we düýpli ylmy-tehnologik üstünlikler gazanyldy.
“Integrirlenen aýlawlar, emeli intellekt we esasy programma üpjünçiligi ugurlarynda täze üstünlikler gazanyldy. Açyk çeşmelerde hereket edýän HarmonyOS amallar ulgamyny ulanýan enjamlaryň sany 1.19 milliardan geçdi. Birnäçe önümler şol sanda Tongyi Qianwen we DeepSeek dünýä derejesinde öňdebaryjy hatarda durýarlar. Döredijilikli emeli intellektiň dili tanaýan görnüşleriniň 700 gowragy hasaba alyndy. Bedene ornaşdyrylan emeli intellekt kem-kemden senagat derejesindäki ulanylyşa geçýär, ýokary tehnologiýaly enjamlar bolsa innowasiýany we ösüşi tizleşdirer,” diýip, Hytaýyň Kibergiňişliginiň Işi boýunça Merkezi Toparynyň edarasynyň Sanly maglumaty ösdürmek müdirliginiň direktory Wen Rusong habar berdi.
Soňky bäş ýylyň dowamynda Hytaýyň sanly ykdysadyýetiniň esasy pudaklarynyň goşulan gymmaty milli jemi içerki önümiň 7.8 göteriminden 10.4 göterimine çenli artdy.
Hytaý dünýäde ikinji uly sanly ykdysadyýeti gurup, emeli intellekt, blokçeýn we ýokary tehnologiýaly önümçilik ýaly ugurlarda dünýäniň öňdebaryjylarynyň biri hökmünde çykyş edýär.
2024-nji ýylda ýurduň elektron maglumat önümçilik pudagyndaky iri kompaniýalaryň girdejileri jemi 2.3 trillion ABŞ dollaryna barabar boldy. Programma üpjünçiligi pudagynyň girdejileri bolsa 13.73 trillion ýuan boldy. Bu görkeziji 13-nji bäşýyllyk meýilnama döwri (2016–2020) bilen deňeşdirilende degişlilikde 33.8 we 68.2 göterim ösüş diýmekdir.
“Biz sanly we ekologiýa taýdan arassa özgertmeler bilen netijeli ösüşiň sazlaşykly gitmegini tizleşdirdik. Polat senagatynda sanly energiýa we ugleroda gözegçilik ulgamlary milli önümçilik kuwwatynyň takmynan 40 göterimini tutýar. Ekologiýa taýdan arassa we pes uglerodly çemeleşmä esaslanýan sanly önümçilik hem-de ýaşaýyş tejribeleri has giňden ýaýraýar. Kiber we maglumat tehnologiýa kärhanalarynyň işjeňligi yzygiderli artýar. Ýurtdaky ýokary tehnologiýaly kärhanalaryň sany 500 müňden geçdi, bu bolsa olaryň innowasiýa mümkinçilikleriniň ýokarlanandygyny görkezýär,” diýip Wen Rusong habar berdi.
Hytaý sanly dolandyryş ulgamynda dünýäde öňdebaryjy orunlaryň birini saklap gelýär. Häzirki wagtda döwlet hyzmatlarynyň 90 göteriminden gowragy onlaýn görnüşde elýeterlidir, welaýat derejesinde ygtyýarnama talap edýän hyzmatlaryň 92.5 göteriminden gowragy bolsa “bir penjire” arkaly hödürlenýär.
“14-nji bäşýyllyk meýilnama döwründe Hytaýyň internet ulanyjylarynyň sany 989 milliondan 1 milliard 123 milliona çenli artdy, internetiň elýeterliligi bolsa 70.4 göterimden 79.7 göterime çenli ýokarlandy. Ilatyň 60 göteriminden gowragy başlangyç ýa-da ondan ýokary derejedäki sanly sowatlylyga we başarnyklara eýedir. Sanly maglumat bilim, saglygy goraýyş, medeniýet we beýleki ugurlarda ýokary hilli çeşmeleriň giňden elýeterli bolmagyna ýardam berdi,” diýip Wen Ruisong sözüniň üstüni ýetirdi.
