Açyk çeşmeli emeli aň halkara dialogynyň merkezinde
Sanly dünýäniň geljegi diňe tehnologik ösüşiň tizligine däl, eýsem onuň gazananlarynyň dürli ýurtlar we jemgyýetler üçin elýeterliligine hem baglydyr. Emeli aň halkara hyzmatdaşlygyň täze hereketlendiriji güýjüne öwrülýär, tehnologiýalaryň açyklygy bolsa onuň ösüşiniň möhüm şertleriniň biri bolup durýar.
3-nji noýabrda Hytaýyň gündogaryndaky Çžeszýan welaýatynyň Uçžen şäherçesinde 2026-njy ýylyň Bütindünýä internet konferensiýasynyň Uçžen sammiti açyldy. Çäräniň esasy üns merkezinde açyk çeşmeli emeli aňy ösdürmek we ählumumy sanly ekoulgamy döretmek meseleleri durýar.
Sammit kiber giňişlikde umumy geljegi bolan jemgyýeti gurmakda açyklyk, inklýuziwlik, bilelikdäki goşant we umumy bähbitler ýörelgelerine bagyşlanýar.
Çärä dünýäniň dürli ýurtlaryndan döwlet edaralarynyň, halkara guramalaryň, tehnologiýa kompaniýalarynyň we ylmy jemgyýetçiligiň wekilleri gatnaşýarlar. Ara alyp maslahatlaşmalaryň esasy ugurlary innowasiýalary, sanly ösüşi, howpsuzlygy dolandyrmagy, medeni alyş-çalyşlary we halkara hyzmatdaşlygy öz içine alýar.
Sammitiň maksatnamasynda emeli aň boýunça ýörite dialog möhüm orun eýeleýär. Oňa öňdebaryjy tehnologiýa kompaniýalarynyň ýolbaşçylary, açyk çeşmeli iri emeli aň modellerini işläp düzüjiler we alymlar gatnaşyp, ählumumy açyk emeli aň ekoulgamyny döretmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşýarlar.
Şeýle hem sammitiň çäklerinde 27 sany tematik kiçi forum göz öňünde tutulýar. Olaryň gün tertibinde kiber giňişlikde halkara hyzmatdaşlyk, sanly dolandyryş, robototehnika we fiziki dünýä bilen özara hereket edip bilýän emeli aň ulgamlary ýaly ugurlar bar.
Hytaýyň Inženerçilik akademiýasynyň akademigi Wan Szýan sammitiň emeli aňyň ösüşindäki ähmiýetini aýratyn belledi. Onuň pikirine görä, açyk çeşmeli tehnologiýalary ösdürmek we açyklygy üpjün etmek bütindünýä ähmiýetli wezipedir. Uçžen sammiti bolsa Hytaýda we dünýäde emeli aňyň ösüşine möhüm goşant goşup biler.
Çäräniň möhüm bölekleriniň biri Bütindünýä internet konferensiýasynyň öňdebaryjy ylmy-tehnologik üstünlikler boýunça baýraklarynyň gowşurylmagy boldy. 43 ýurtdan we sebitden gelip gowşan 430-dan gowrak arzanyň arasyndan 20 taslama baýrak berildi. Gatnaşan ýurtlaryň we sebitleriň 18-si bu bäsleşige ilkinji gezek gatnaşdy. Halkara arzalaryň sany geçen ýyl bilen deňeşdirilende 21 göterim artdy.
Kiber giňişlikde umumy geljegi bolan jemgyýeti bilelikde gurmak boýunça öňdebaryjy tejribeleri saýlamak üçin geçirilen aýratyn bäsleşige 80 ýurtdan we sebitden 360 arza gelip gowuşdy. Olaryň arasyndan 11 taslama saýlanyp alyndy.
GSM assosiasiýasynyň ýerine ýetiriji başlygy we direktory Jon Hoffman sammiti maglumat hem-de tejribe alyşmak, umumy we açyk internetiň geljegini ara alyp maslahatlaşmak üçin möhüm meýdança diýip häsiýetlendirdi.
Ol sanly ösüşiň mümkinçilikleriniň dünýäniň ähli adamlary üçin elýeterli bolmagynyň, hiç kimiň tehnologik ösüşden çetde galmazlygynyň möhümdigini nygtady.
Uçžen sammiti ilkinji gezek 2014-nji ýylda geçirildi. 2022-nji ýylda Bütindünýä internet konferensiýasy merkezi Pekinde ýerleşýän halkara gurama öwrüldi.
Şu ýylky sammit emeli aňyň ösüşiniň halkara ynam, tehnologiýalaryň elýeterliligi we sanly giňişligi bilelikde dolandyrmak meseleleri bilen barha berk baglanyşýandygyny görkezýär.
SSTV+-niň habar bermegine görä, 2026-njy ýylyň Bütindünýä internet konferensiýasynyň Uçžen sammiti açyk çeşmeli emeli aň, sanly howpsuzlyk we halkara hyzmatdaşlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşmak üçin dünýäniň dürli ýurtlarynyň wekillerini birleşdirip, internetiň geljegini kemala getirmekde bilelikdäki tagallalaryň ähmiýetini nygtady.
