Si Szinpin hytaý-amerikan gatnaşyklaryny hyzmatdaşlyk we dolandyryp bolýan düşünişmezlikler esasynda gurmagy teklip etdi
Si Szinpiniň we Donald Trampyň Ak Tamda geçiren duşuşygy Hytaý bilen ABŞ-nyň arasyndaky göni dialogyň nobatdaky tapgyry boldy. Gepleşikleriň dowamynda taraplar söwda, emeli aň, Taýwan we möhüm halkara meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Şunda Hytaýyň lideri hyzmatdaşlyga, ölçegli bäsdeşlige we düşünişmezlikleri gözegçilik astynda düzgünleşdirmäge ugur almagy teklip etdi.
Penşenbe güni Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin strategiki durnuklylyga esaslanýan täze konstruktiw hytaý-amerikan gatnaşyklary baradaky garaýşy durmuşa geçirmäge we iki iri döwlet üçin özara düşünişmegiň dogry ýoluny gözlemäge çagyrdy. Si Szinpin bu beýanaty ABŞ-nyň Prezidenti Donald Tramp bilen Ak Tamda geçiren duşuşygynda aýtdy.
Si Szinpin iki ýurduň liderleriniň alty aýdan hem az wagtyň dowamynda özara saparlary amala aşyrmagynyň hytaý-amerikan gatnaşyklarynyň taryhynda görlüp-eşidilmedik ýagdaýdygyny belledi. Onuň aýtmagyna görä, ol we Donald Tramp dürli kanallar arkaly aragatnaşyk saklap, ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek üçin «äpet gämini» bilelikde öňe sürmek boýunça iş alyp bardylar.
Si Szinpin maý aýynda taraplaryň strategiki durnuklylyga esaslanýan konstruktiw hytaý-amerikan gatnaşyklaryny gurmak ugrunda işlemäge ylalaşandygyny belläp, bu täze garaýşyň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň hakykatyny we olaryň geljegine bolan garaşmalary şöhlelendirýändigini aýtdy.
Onuň sözlerine görä, gatnaşyklar hyzmatdaşlyga, ölçegli bäsdeşlige, gözegçilik edilýän düşünişmezliklere we parahatçylyga ymtylyşa esaslanmalydyr. Si Szinpiniň bellemegine görä, Hytaý bilen ABŞ amaly hyzmatdaşlygyň üsti bilen özara bähbit gazanyp, sagdyn bäsdeşlik arkaly biri-biriniň ösüşine ýardam edip, düşünişmezlikleri degişli görnüşde düzgünleşdirip we özara ynamy pugtalandyryp biler.
Duşuşykda ykdysady we söwda gatnaşyklaryna aýratyn üns berildi. Si Szinpin iki ýurduň ykdysady we söwda toparlarynyň maslahatlaşmalaryň täze tapgyryny geçirip, täze bilelikdäki ylalaşyga gelendigini habar berdi. Ol muny iki ýurduň senagaty we halklary, şeýle hem dünýä ykdysadyýeti üçin gowy habar diýip atlandyrdy.
Ol hyzmatdaşlygyň iki taraplaýyn hereket edýän ýoldugyny nygtady. Onuň aýtmagyna görä, hytaý-amerikan ykdysady we söwda gatnaşyklarynyň durnukly bolmagy üçin hyzmatdaşlygyň ugurlarynyň sanawyny giňeltmek bilen bir hatarda, meseleleriň sanawyny azaltmak zerurdyr.
Si Szinpin iki tarapyň deňlik, özara hormat goýmak we özara bähbit ýörelgelerine eýerip, ykdysady we söwda gatnaşyklarynyň durnukly, yzygiderli hem-de sagdyn ösmegine ýardam etjekdigine umyt bildirdi.
Aýratyn mesele hökmünde emeli aň ara alnyp maslahatlaşyldy. Si Szinpin Hytaýyň we ABŞ-nyň emeli aň ulgamynda öňdebaryjy ýurtlardygyny belläp, bäsdeşlige garamazdan, olaryň hyzmatdaşlyk etmegi üçin has köp esaslaryň bardygyny aýtdy. Ol taraplary biri-birinden üzňe bolmaga däl-de, biri-biriniň artykmaçlyklaryndan peýdalanmaga çagyrdy.
Onuň sözlerine görä, Hytaý bilen ABŞ emeli aň bilen baglanyşykly meseleler boýunça dialogy dowam etdirip, tehnologiýanyň töwekgelçilikleri we artykmaçlyklary baradaky pikirlerini alyşyp, onuň nädogry ulanylmagynyň öňüni almak üçin bilelikde işleşip biler. Si Szinpin şeýle hem emeli aňyň üstünden adam gözegçiligini saklamagyň, adamyň bähbitlerini merkezde goýýan çemeleşmä eýermegiň we tehnologiýalaryň adamzadyň ösüşine hyzmat etmegini üpjün etmegiň zerurdygyny nygtady.
Taýwan meselesi barada aýdylanda, Si Szinpin milli birleşmek we çäk bitewiligi meselelerinde Hytaýyň garaýşynyň üýtgemeýändigini nygtady. Ol ABŞ-nyň «Taýwanyň garaşsyzlygyna» garşy garaýyşyny saklap, Taýwan meselesine seresaply çemeleşjekdigine, strategiki hyzmatdaşlyk we ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek üçin esas döretjekdigine umyt bildirdi.
Öz gezeginde Donald Tramp Si Szinpiniň ABŞ-a döwlet saparyny üstünlikli diýip atlandyrdy we Hytaýyň hem-de ABŞ-nyň iri döwletlerdigini, özüniň we Hytaýyň lideriniň ýakyn aragatnaşyk saklaýandygyny aýtdy. Donald Tramp iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň üstünlikli ösjekdigine ynam bildirdi.
ABŞ-nyň Prezidenti ykdysady we söwda geňeşmeleriniň soňky tapgyrynyň netijelerini hem belläp, mundan beýläk ylalaşyklara gelmek maksady bilen taraplary dialogy dowam etdirmäge çagyrdy.
Emeli aň barada aýdyp, Donald Tramp onuň adamzadyň geljegine edýän täsirini belläp, bu ugurda ABŞ bilen Hytaýyň arasynda dialogy dowam etdirmegiň we hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň zerurdygyny aýtdy.
Döwlet Baştutanlary Ýakyn Gündogardaky we Koreýa ýarymadasyndaky ýagdaýlar ýaly esasy halkara we sebit meseleleri boýunça hem pikir alyşdylar.
Mundan başga-da, Si Szinpin bilen Donald Tramp 2026-njy ýylda Aziýa-Ýuwaş umman sebitiniň liderleriniň ykdysady duşuşygyny we G20 liderleriniň sammitini geçirmekde biri-birine goldaw bermek boýunça maksatlaryny tassykladylar.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, Si Szinpiniň we Donald Trampyň Ak Tamda geçiren duşuşygy hytaý-amerikan gatnaşyklarynyň söwdadan we emeli aňdan başlap, howpsuzlyk we halkara gün tertibine çenli esasy ugurlaryny öz içine aldy.
