Hytaýda Alsgeýmer keseli 10 million adama täsir edýär, 2030-njy ýyla çenli bu görkezijiniň 30 milliona ýetmegine garaşylýar
Ýatkeşlik — bu bizi özümiz edýän, nesilleri birleşdirýän we taryhy goraýan gymmatlykdyr. Ol gowşanda diňe bir näsaglaryň däl, eýsem olaryň ýakynlarynyň we tutuş jemgyýetiň hem çekýän zyýany artýar. Keseli ir anyklamak we uly ýaşly nesle üns bermek diňe bir lukmançylyk meselesi bolman, eýsem ynsan mertebesi we alada bilen bagly meseledir.
Alsgeýmer keseli nerw ulgamynyň degeneratiw keseli bolup, çaklamalara görä, Hytaýda 10 million adama täsir edýär. Hytaýyň Alsgeýmer keseline garşy göreş birleşiginiň maglumatlaryna görä, ilatyň ömrüniň uzalmagy bilen baglylykda 2030-njy ýyla çenli bu görkezijiniň 30 milliona ýetmegine garaşylýar. 21-nji sentýabrda Alsgeýmer keseline garşy göreşiň Bütindünýä güni bellenilýär. Şu ýylky çäre «Kesel näçe ir anyklansa, şonça-da köp ýatlama saklanyp galar» diýen şygar astynda geçirilýär.
«Hytaýda ilatyň garrama derejesiniň ýokarlanmagy Alsgeýmer keseliniň ýaýramagynyň artmagyna getirýär. 60 ýaşdan başlap, keseliň ýaýramagy her bäş ýyldan iki esse artýar. 70–80 ýaş aralygy keseliň köp duş gelýän döwri bolup, aýratyn üns berilmegini talap edýär» diýip, Hytaýyň Alsgeýmer keseline garşy göreş birleşiginiň ýolbaşçysy Sýu Ýun aýtdy. Alsgeýmer keseline garşy göreşiň Bütindünýä gününiň şu ýylky resmi şygary «Näçe ir bilseňiz, şonça-da köp zat edip bilersiňiz: demensiýa anyklaýşy möhümdir» diýlip kesgitlenildi.
Hünärmenler bu keseli ir başlanýan we sporadik görnüşlere bölýärler. Ir başlanýan ýagdaýlar keselleriň takmynan 5 göterimini düzýär we adatça 65 ýaşdan öň ýüze çykýar. Ol esasan maşgalasynda bu kesel bilen baglanyşykly ýagdaýlar bolan adamlarda duş gelýär. Sporadik ýagdaýlar bolsa takmynan 95 göterimi düzýär we, adatça, 65 ýaşdan soň ýüze çykýar. Onuň başlanmagy ýaş we “APOE-e4” töwekgelçilik geni ýaly faktorlar bilen baglanyşykly bolup, keseliň ýaýramagy ýaş ulaldygyça artýar.
“CCTV+”-niň habar berşi ýaly, Hytaýda Alsgeýmer keseli bilen kesellemegiň artmagy ilatyň garramagynyň dünýä derejesindäki tendensiýasyny görkezýär. Keseli ir anyklamak we bu barada habarlylygy ýokarlandyrmak oňa garşy göreşde esasy gurallara öwrülýär. Alsgeýmer keseline garşy göreşiň Bütindünýä güni bolsa uly ýaşly adamlaryň ýatkeşligine we saglygyna üns bermegiň möhümdigini ýatladýar.
