Hytaý tarapyndan işlenip düzülen audio datçikler boýunça halkara standart awtonom sürüjiligiň howpsuzlygyny ýokarlandyrar
Ýakynda Hytaý tarapyndan işlenip düzülen awtonom sürüjilik üçin audio yşaratlaryň datçikleri boýunça halkara standart resmi taýdan çap edildi. Bu standart awtonom sürüjiligiň howpsuzlygyny has-da ýokarlandyrýar. Standart awtonom sürüjilikde audio yşaratlaryň datçik interfeýsleri babatda dünýäde bar bolan boşlugy doldurýar hem-de ulaglary standartlaşdyrylan «gulaklar» bilen üpjün edip, çylşyrymly ýol şertlerinde sürüjiligiň howpsuzlygyny netijeli ýokarlandyrýar.
Ulag diňe bir görmän, eýsem eşidip hem bilende, onuň daş-töweregi kabul edişi adamyňkyna has ýakynlaşýar. Sürüji hemişe diňe görüş ukybyna daýanmaýar — öwrümden aňyrdan eşidilýän duýduryjy sesi, ýagşyň şakyrdysy ýa-da gapdalyndaky ulagyň sesi gözüň bilen görüp bolmaýan maglumatlary berýär. Şu wagta çenli awtonom ulgamlarda bu maglumat çeşmesi ýokdy. Hytaý tarapyndan işlenip düzülen täze standart dünýäde ilkinji gezek ulaglara «eşitmek» ukybyny berýär — ýagny ses yşaratlary üçin ählumumy dili döredýär. Bu ulaglara ýoly adam ýaly eşitmäge we düşünmäge mümkinçilik berer. Bu diňe bir tehniki ulgam bolman, awtonom sürüjiligi hakykatdan-da has howpsuz we tebigy ýagdaýa getirmek ugrunda möhüm ädimdir.
«Audio yşaratlar awtoulagyň daş-töweregini kabul etmeginde esasy elementleriň biridir. Awtonom sürüjilik ulgamyndaky audio datçikler köp babatda sürüjiniň gulaklary ýaly işleýär. Olar audio signallary ýüze çykaryp, ulgamyň “eşitmegini” üpjün edýär we onuň çylşyrymly şertleri öňünden kesgitlemek hem-de olara jogap bermek ukybyny ep-esli ýokarlandyrýar. Şonuň üçin ylmy taýdan esaslandyrylan we bitewi audio interfeýs standartynyň döredilmegi awtonom sürüjiligi takyk bahalandyrmak we onuň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin uly ähmiýete eýedir» diýip, Hytaýyň Milli awtoulag standartlaşdyryş institutynyň uly inženeri Çen Çen aýtdy.
Standart akustiki sesleriň ähli görnüşlerini ýüze çykarmak we kesgitlemek üçin birnäçe görnüşli audio algoritmlerine daýanýar. Ol dürli ses çeşmelerini, şol sanda polisiýa ulaglary, ýangyn söndüriji awtoulaglar we tiz kömek ulaglary ýaly ýörite ulaglaryň yşarat beriji seslerini; ýeliň, ýagşyň we dolynyň sesi ýaly daşky gurşawyň ýol seslerini; töwerekdäki ulaglaryň yşarat beriji sesleri, çaknyşma baradaky sesler we yza süreniňde berilýän duýduryşlary ýaly daşarky duýduryş seslerini; hereketlendiriji, tormozlar we ses yşaratlary ýaly ulagyň özünden çykýan sesleri; şeýle hem beýleki ýol hereketine gatnaşyjylara degişli sesleri öz içine alýar.
«Awtonom sürüjilik ulgamy tiz kömek ulaglary, ýangyn söndüriji ulaglar we polisiýa awtoulaglary ýaly ileri tutulýan ulaglary wizual sesleriň üsti bilen kesgitlemezden ozal, olaryň yşarat beriji seslerinden peýdalanyp, maksatly ses çeşmesiniň ugruny we aralygyny deslapdan kesgitläp biler we şeýlelikde bu ulaglara jogap berip biler. Mysal üçin, awtonom sürüjilik tertibinde ulag tiz kömek awtoulagyna duş gelende, oňa ýol bermek üçin akustiki we wizual maglumatlary utgaşdyryp biler» diýip, Çen aýtdy.
Standartyň çykarylmagy we durmuşa ornaşdyrylmagy awtonom sürüjilik üçin akustiki interfeýsi bir bitewi görnüşe getirer hem-de awtonom sürüjilik algoritmlerini standartlaşdyrylan «ses» yşaratlary bilen üpjün eder. Bu degişli önümleri işläp taýýarlamagy çaltlandyrar we çylşyrymly ýagdaýlarda sürüjiligiň has howpsuz bolmagyny üpjün eder.
Hytaý awtoulag senagaty, aýratyn-da awtonom sürüjilik ulgamynda halkara standartlaryň işlenip düzülmegine işjeň gatnaşýar. Audio datçikler boýunça täze standart köp ýyllaryň dowamynda geçirilen barlaglaryň we halkara hyzmatdaşlar bilen alnyp barlan işleriň netijesinde döredildi. Ol diňe bir datçiklere bildirilýän tehniki talaplary däl, eýsem sesleri işlemek algoritmlerini hem öz içine alýar. Bu bolsa dürli öndürijileriň ulaglaryna ýoly birmeňzeş «eşitmäge» mümkinçilik berer. Bu aýratyn-da doly awtonom ulag ulgamlaryna geçmek üçin möhümdir, sebäbi daş-töweregi kabul etmegiň her bir jikme-jigi howpsuzlyk üçin ähmiýetlidir.
"CCTV+"-niň habar berşi ýaly, audio datçikler boýunça täze halkara standart awtonom sürüjiligi ösdürmekde möhüm ädim boldy. Ol diňe bir bar bolan boşlugy doldurman, eýsem dünýäniň dürli künjegindäki öndürijiler üçin bitewi düzgünleri hem kesgitledi. Ýakyn ýyllarda diňe bir görüp däl, eýsem ýoly eşidip hem bilýän ulaglaryň peýda bolmagyna garaşyp bolar. Bu bolsa olaryň has howpsuz we ygtybarly bolmagyna şert döreder.
