Hytaýly halas edijiniň Girongda süýşgünden soň ýoly nädip dikeltdiler
Hytaýyň döwlet inženerçilik-halas ediş kärhanasy bolan «China Anneng» kompaniýasynyň ekskawator operatory Çžan Sýaoszýun Hytaýyň Nepal bilen serhetleşýän günorta-günbataryndaky Siszan awtonom sebitiniň Girong portuna barýan esasy ýoly ýapyp goýan uly süýşmäniň arasyndan ilkinji bolup ýol açanlaryň biri boldy. Ol halas ediş toparlary we agyr tehnikalar üçin möhüm ýoly gaýtadan açmaga mümkinçilik berdi.
Dag opurylyp, ýollary we adamlaryň umytlaryny öz astynda galdyranda, öň hatarda diňe harbylar we lukmanlar bolmaýar. Palçykdan we daşlardan ýol açýan ekskawator operatorlary, buldozer sürüjileri ýaly işleri köplenç kamera düşmeýän adamlar hem halas ediş işleriniň aýrylmaz bölegidir. Halas ediş gullugynda 23 ýyl işlän Çžan Sýaoszýun tebigatyň döredýän päsgelçiliginiň içinden göni manyda ýol açan adamlaryň biri boldy. Dag bilen joşgunly derýanyň arasynda howply ýagdaýda işleýän onuň ekskawatory erjelligiň we hünär ussatlygynyň nyşanyna öwrüldi.
Çžan wakanyň bolan ýerine bir hepde öň — 26-njy awgustda Hytaý-Nepal serhediniň bir böleginde güýçli süýşme bolup geçenden gysga wagt soň geldi. Şonda awtoulag ýoly palçyk we sil suwlarynyň astynda galypdy. Ýol bütinleý petiklenipdi we öňe gitmegiň ýeke-täk ýoly derýady.
«Bütin ýol palçyk we dürli galyndylar bilen örtülipdi. Biziň görýän ýeke-täk zadymyz güýçli akýan derýady» diýip, Çžan aýtdy.
Bir tarapda dag, beýleki tarapda bolsa joşgunly derýa ýerleşýärdi. Şonuň üçin toparyň wagtlaýyn ýoly güýçli akymyň içinden geçirmekden başga çäresi ýokdy.
«Biz suwa daş zyňýardyk, ýöne akym olary äkidýärdi. Şonuň üçin has uly daşlary ulanyp, olardan ýol gurmaly bolduk» diýip, ol aýtdy.
Iň çylşyrymly bölegi tamamlamak üçin bir gije-gündiz gerek boldy. Halas ediş işlerinde 23 ýyllyk tejribesi bolan Çžan üçin bu onuň şu wagta çenli duş gelen iň uly hadysasydyr.
26-njy awgustda Nepaldaky beýik daglyk buzlygyň opurylmagy netijesinde emele gelen çalt hereket edýän zynjyrlaýyn süýşme Hytaý-Nepal serhedindäki Girong portuna geldi. Ýerli häkimiýetleriň maglumatlaryna görä, anna güni sagat 18:00-a çenli Hytaý tarapynda 31 adamyň pida bolandygyny tassyklanyldy, ýene 531 adam dereksiz ýitenleriň sanawynda. Anna güni Hytaýyň Milli goranmak ministrligi halas ediş işlerini geçirmek üçin betbagtçylyk zolagyna 726 harby gullukçyny iberdi.
Girongdaky betbagtçylyk soňky onýyllyklaryň dowamynda sebitde bolup geçen iň weýran ediji tebigy hadysalaryň birine öwrüldi. Nepalyň tarapynda buzlygyň opurylmagy güýçli sil akymynyň döremegine sebäp bolup, derýanyň öňüni petikledi we infrastruktura uly zeper ýetirdi.
Halas ediş işleri çylşyrymly ýer gurluşy, yzygiderli bolup geçýän süýşmeler we durnuksyz howa şertleri sebäpli has-da kynlaşýar. Çžan Sýaoszýunyň we onuň kärdeşleriniň işi netijesinde ýol dikeldildi. Indi şol ýol arkaly agyr tehnikalary we goşmaça halas ediş güýçlerini geçirmek mümkin. Emma gurban bolanlaryň sany artmagyny dowam etdirýär we dereksiz ýitenleri gözlemek işleri bir sagat hem kesilmän dowam edýär.
"CCTV+"-niň habar bermegine görä, Çžan Sýaoszýunyň wakasy duzaga düşen adamlara ýetmek üçin her gün öz janyny howp astyna salýan müňlerçe halas edijiniň wakasydyr. Ýoluň dikeldilmegi halas ediş işleriniň möhüm tapgyry boldy, emma öňde henizem uzak günleriň işi bar. Arassalanan ýoluň her bir metri halas edişe tarap ädilen ýene bir ädimdir. Çžan ýaly her bir halas ediji bir zady gowy bilýär: onuň maşgalasy öýde garaşýar, ýurt bolsa onuň ussatlygyna we gaýduwsyzlygyna bil baglaýar.
