Hytaý bilen Russiýanyň serhedinde bäş ýurduň gözegçileri ýaragsyzlanmak boýunça barlagy tamamlady
Sişenbe güni Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Russiýanyň we Täjigistanyň harby gözegçilerinden ybarat topar Hytaý-Russiýa serhediniň gündogar böleginde ýaragsyzlanmak boýunça talaplaryň berjaý edilişini barlady. Bu barlag 2026-njy ýylda geçirilýän her ýylky barlaglaryň jemleýji tapgyry boldy.
Hytaýly harby gullukçylaryň ýany bilen barlagçylar topary sişenbe güni irden Suýfenhe serhet geçelgesiniň üsti bilen Hytaýa girdi. Topar Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Heýlunszýan welaýatynyň Szisi şäherindäki harby bölümi barlady.
Barlagyň dowamynda topar Hytaý tarapynyň goşunlaryň ýerleşdirilişi, kazarmalaryň paýlanyşy we harby gullukçylaryň sany ýaly meseleleri öz içine alýan jikme-jik hasabatyny diňledi. Soňra topar harby bölümiň özünde barlag geçirdi. Gözegçiler Hytaýyň alyp barýan işi bilen doly kanagatlanýandyklaryny tassyklap, barlag baradaky hasabata gol çekdiler.
Mundan ozal, 26-njy awgustda Hytaýyň topary Russiýanyň 338-nji Gwardiýa raketa-artilleriýa brigadasynda barlag geçirip, onuň enjamlarynyň, harby gullukçylarynyň we ýerleşýän ýerleriniň bellenen talaplara laýyk gelýändigini kesgitledi.
Şu ýyl bäş ýurduň bilelikdäki gözegçilik toparynyň döredilmeginiň 30 ýyllygy bellenilýär. 1996-njy ýylda bäş ýurt serhetýaka sebitlerinde harby ugurda ynamy berkitmek baradaky Ylalaşyga gol çekdiler. 1997-nji ýylda bolsa serhetýaka sebitlerde harby güýçleri özara azaltmak baradaky Ylalaşyga gol çekdiler.
Şu iki ylalaşyga laýyklykda, Hytaý we birleşen tarap — Gazagystan, Gyrgyzystan, Russiýa we Täjigistan — serhediň iki tarapynda-da 100 kilometre çenli aralykda ýerleşdirilen serhet goşunlarynyň we harby-tehniki enjamlaryň ýagdaýyny özara barlamalydyrlar. Ýylda jemi sekiz barlag geçirmek bilen, dört tapgyr barlag göz öňünde tutulýar.
Bilelikdäki barlaglar mehanizmi 1996-njy ýylda döredildi we Hytaý bilen Merkezi Aziýanyň dört ýurdy hem-de Russiýanyň arasynda ynamy berkitmegiň möhüm bölegine öwrüldi. Üç onýyllygyň dowamynda geçirilen barlaglar serhetýaka sebitlerde dartgynlylygyň peselmegine we çaknyşyklaryň öňüni almaga ýardam etdi.
Bu mehanizmiň 30 ýyllyk ýubileýi onuň netijeliligini we durnuklylygyny görkezýär. 2026-njy ýylda iki tarap hem meýilleşdirilen ähli barlaglary geçirip, ylalaşyklaryň özara berjaý edilýändigini tassyklady.
Iň uly goňşular hökmünde Russiýa bilen Hytaý çylşyrymly geosyýasy şertlerde-de dialog we barlaglar arkaly durnuklylygy saklamagyň mümkindigini görkezýärler.
CCTV+ habar bermegine görä, her ýyl geçirilýän barlaglaryň tamamlanmagy Hytaý-Russiýa serhedinde parahatçylygy we durnuklylygy saklamakda möhüm ädim boldy.
30 ýyldan bäri hereket edip gelýän bu mehanizm özüniň netijeliligini subut etdi we ýurtlaryň arasyndaky ynamyň binýady bolmagynda galýar. Geljek ýyl hem barlaglar dowam etdiriler. Bu bolsa gazanylan aç-açanlyk derejesini we özara düşünişmegi saklamaga mümkinçilik berer.
