Hytaýyň importynyň möçberi 10 trillion ýuandan geçdi ýa-da takmynan 1,49 trillion ABŞ dollaryna deň
Şu ýylyň ilkinji ýarymynda Hytaýyň importynyň möçberi 10 trillion ýuandan geçdi, bu bolsa takmynan 1,49 trillion ABŞ dollaryna deň bolup, degişli döwür üçin rekord görkeziji boldy. Importyň ösüş depgini eýýäm bäşinji aý yzly-yzyna eksportyň ösüş depgininden öňe geçýär, sebäbi ýurduň önümçilik pudagynyň döwrebaplaşdyrylmagy dünýäniň dürli künjeklerinden ýokary hilli komponentlere we enjamlara bolan ýokary islegi goldaýar.
Ykdysady ösüş dünýä söwdasynyň adaty görnüşini kem-kemden üýtgedýär. Uly göwrümli senagat ulgamy sebäpli uzak wagtlap «dünýäniň zawody» hökmünde tanalýan Hytaý diňe bir iri eksport edijä däl, eýsem ýokary hilli önümler üçin dünýäniň iň möhüm bazarlarynyň birine hem işjeň öwrülýär.
Şu ýyl önümçilik pudagynyň döwrebaplaşdyrylmagynyň çaltlaşmagy bilen Hytaýyň satyn alyş bazary has-da işjeňleşdi. Öňdebaryjy tehnologiýalara, enjamlara, çig mala we komponentlere bolan islegiň artmagy importyň ýokarlanmagynyň täze faktorlarynyň birine öwrüldi.
Şeýlelikde, Hytaý esasan eksporta gönükdirilen ykdysadyýetden dünýäniň önümçilik serişdeleriniň iki taraplaýyn merkezine kem-kemden öwrülýär. Ýurt bir wagtyň özünde dünýä bazaryna bäsdeşlige ukyply harytlaryň giň görnüşini iberýär we önümçiligi döwrebaplaşdyrmak üçin zerur bolan tehnologiýalaryň hem-de enjamlaryň satyn alyşlaryny artdyrýar.
Munuň aýdyň mysalyny Henan welaýatynyň Sinýan şäheriniň Huaýbin etrabyndaky dokma kärhanasynyň mysalynda görmek bolýar. Germaniýadan we Fransiýadan getirilen enjamlar önümçilik ugryny intellektual taýdan özgertmek we döwrebaplaşdyrmak üçin ulanylýar. Şol bir wagtyň özünde daşary ýurtlaryň ýokary tehnologiýaly enjamlary bilen içerki enjamlar biri-biriniň üstüni ýetirip, netijeli önümçilik ulgamyny emele getirýär.
Importa bolan islegiň artmagy Hytaýyň iri senagat klasterleriniň jemlenen kenarýaka sebitlerinde has aýdyň görünýär. Şençžen şäheriniň Söwda edarasynyň Daşary söwda departamentiniň direktor orunbasary Çžan Wenýanyň aýtmagyna görä, şu ýyl şäheriň importynyň artmagy esasan emeli aňy goşmak bilen täze pudaklaryň we önümçilik kuwwatlyklarynyň çalt ösdürilmegi bilen baglanyşykly.
«Bu ýokary hilli komponentlere, çig mala we enjamlara bolan islegiň artmagyna getirdi. Şol bir wagtyň özünde Şençženiň eksport önümleri hem ýokary tehnologiýaly pudaklara tarap döwrebaplaşýar we ýokary hilli dünýä önümçilik faktorlarynyň has köp mukdaryny talap edýär. Import bilen eksport biri-birini özara güýçlendirýär» — diýip, Çžan Wenýa belledi.
Şu ýylyň ilkinji ýedi aýynda Hytaýyň maşyn we elektrik enjamlary önümleriniň importy ýyllyk hasapda 29,7 göterim artdy. Bu ulgamyň paýyna importyň umumy bahasynyň 40 göterimden gowragy düşdi we ol import üpjünçiliginiň ösüşiniň esasy hereketlendirijisine öwrüldi.
Hytaýyň Maşyn gurluşygy we elektron önümleriniň importy we eksporty boýunça Söwda-senagat palatasynyň ýolbaşçysy Lýu Çun enjamlaryň, komponentleriň we çig malyň importynyň giňeldilmeginiň Hytaýyň önümçilik pudagynyň özgertmelerine we döwrebaplaşdyrylmagyna ýardam berýändigini belledi.
Onuň sözlerine görä, ägirt uly içerki bazaryň we senagat döwrebaplaşdyrmasynyň netijesinde dünýäniň ýokary hilli önümçilik serişdeleriniň barha köp bölegi Hytaýa gelip, onuň önümçilik zynjyrlaryna goşulýar. Bu bolsa dünýäniň dürli künjegindäki kärhanalar üçin täze sargytlary we ösüş mümkinçiliklerini döredýär.
“CCTV+”-niň habar berşi ýaly, Hytaý dünýä ykdysadyýetindäki ikitaraplaýyn ornuny kem-kemden berkidýär — ol diňe bir iri eksport ediji bolman, eýsem ýokary hilli önümleri öndürijiler we üpjün edijiler üçin täze mümkinçilikleri açýan dünýäniň iň iri bazarlarynyň birine öwrülýär.
