Hytaý bilen Gyrgyzystanyň arasyndaky haryt dolanyşygy ýedi aýyň dowamynda 12 milliard dollardan geçdi
Soňky ýyllarda Hytaý bilen Gyrgyzystan gümrük taýdan resmileşdiriş amallaryny yzygiderli kämilleşdirmegi we söwda edilýän harytlaryň görnüşlerini giňeltmegi dowam etdirýärler. Bu bolsa iki ýurduň kärhanalarynyň arasyndaky söwda hyzmatdaşlygyny çaltlandyrmaga we köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaga ýardam berýär.
Hytaý Gyrgyzystan üçin ösüp barýan möhüm sarp ediş bazaryna öwrülýär: şu ýylyň ilkinji ýedi aýynda iki ýurduň arasyndaky söwda dolanyşygy 81 milliard ýuandan (takmynan 12,04 milliard ABŞ dollary) geçdi. Hytaýyň günorta-günbataryndaky Çunsin şäherinde ýerleşýän Gyrgyzystan bilen Hytaýyň ykdysady we söwda hyzmatdaşlygy merkezi iki ýurduň kärhanalaryna syýasat meseleleri boýunça maslahatlar we işewür gepleşikler ýaly toplumlaýyn uzak möhletli hyzmatlary hödürleýär. Bu tagallalar hyzmatdaşlygyň ugurlarynyň adaty ýük daşamalaryndan gaýtadan dikeldilýän energiýa, serhetüsti elektron söwda we döwrebap oba hojalygy ýaly has dürli pudaklara giňelmegine ýardam etdi.
Maglumatlara görä, şu ýylyň ilkinji ýedi aýynda Çunsiniň Gyrgyzystan bilen import we eksport amallary geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 50 göterimden gowrak artdy. «Biz köp sanly ýokary derejeli gyrgyz dilerlerini Çunsine çagyryp, olara ýerinde gözden geçiriş we önümlerimizi satyn almak üçin mümkinçilik döretdik. Mysal üçin, awtoulag pudagynda şu ýylyň ýanwar aýyndan iýul aýyna çenli eksportymyzyň umumy möçberi 100 million ýuandan geçdi. Bu geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 70 göterimden gowrak ösüşdir» diýip, merkeziň ýerine ýetiriji direktory Hu Sinpen aýtdy.
Hytaý Gyrgyzystanyň dag baly we süýt önümleri ýaly ýöriteleşdirilen oba hojalyk we azyk önümleriniň iri importçysydyr. Şeýle hem Hytaý Gyrgyzystandan import edilýän harytlaryň görnüşlerini giňeltmegi dowam etdirýärkä, noýba we guradylan miweler ýaly birnäçe möhüm oba hojalyk önümleri boýunça karantin protokollary barada yzygiderli ylalaşyklar baglaşyldy. «Ýüň we kaşmir senagaty Gyrgyzystan üçin möhüm pudaklaryň biridir. Ýerli maldarçylyk serişdeleri baý we olaryň ösüş mümkinçilikleri örän uludyr. Geçen ýyl Hytaý bilen Gyrgyzystan Gyrgyzystandan Hytaýa ýuwlan ýüň eksport etmek boýunça weterinarçylyk we sanitariýa talaplary baradaky protokola resmi taýdan gol çekdiler. Bu bolsa Gyrgyzystanyň ýokary hilli maldarçylyk serişdeleri üçin Hytaý bazaryny açdy» diýip, ýurduň demirgazyk-günbataryndaky Sinzýan-Uýgur awtonom sebitiniň Horgos gümrükhanasynyň işgäri Çžan Ýan aýtdy.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, Hytaý bilen Gyrgyzystanyň arasyndaky ikitaraplaýyn söwdanyň ösmegi gümrük amallaryny ýönekeýleşdirmek we harytlaryň görnüşlerini giňeltmek boýunça bilelikdäki tagallalaryň netijeliligini görkezýär. Gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleri we maldarçylyk çig malyny gaýtadan işlemek ýaly täze pudaklaryň açylmagy ykdysady hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de çuňlaşdyrmak üçin berk binýat döredýär. Ýakyn ýyllarda özara maýa goýumlarynyň artmagyna, şeýle hem Hytaý harytlarynyň Gyrgyzystanyň bazaryndaky ornunyň, Gyrgyzystanyň önümleriniň bolsa Hytaý bazaryndaky gatnaşygynyň giňelmegine garaşylýar.
