Si Szinpin Hytaý bilen Gyrgyzystanyň ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň ýokary hilli ösüşinde täze sahypa açmaga çagyrdy
Hoşniýetli goňşuçylygyň taryhy diňe bir syýasy çözgütlerden däl, eýsem kem-kemden durnukly hyzmatdaşlyga öwrülýän ynamdan hem başlanýar. Hytaý bilen Gyrgyzystan üçin köp ýyllaryň dowamynda kemala gelen gatnaşyklar, özara goldaw we umumy ösüşe bolan maksatlar şeýle binýada öwrüldi.
Anna güni Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin Hytaý bilen Gyrgyzystany ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýokary hilli ösüşiniň täze sahypasyny açmak üçin hyzmatdaşlyga çagyrdy. Ol bu barada Gyrgyzystana döwlet saparynyň we Bişkekde geçiriljek Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ŞHG) döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň 26-njy mejlisine gatnaşmagynyň öňisyrasynda «Hytaý-Gyrgyz gatnaşyklarynyň ýokary hilli ösüşi üçin täze mümkinçilikleri bilelikde açmak» atly gol çekilen makalasynda aýtdy. Makala «Slowo Gyrgyzystana» we «Kabar» gazetlerinde çap edildi.
Si Szinpin şu ýyl Gyrgyzystanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygynyň bellenýändigini belläp, ýurduň halkyna gutlaglaryny we iň gowy arzuwlaryny beýan etdi. Onuň aýtmagyna görä, Hytaý bilen Gyrgyzystan «gowy goňşular», «gowy hyzmatdaşlar» we «gowy dostlar» bolup, olaryň gatnaşyklary Beýik Ýüpek ýolunyň döwrüne uzap gidýän çuňňur taryhy köklere eýedir.
Ol diplomatik gatnaşyklary ýola goýlan gününden bäri taraplaryň özara hormat goýmak, hoşniýetli goňşuçylyk we özara bähbitlilik ýörelgelerine eýerýändiklerini nygtady. 2025-nji ýylyň fewralynda Si Szinpin bilen Gyrgyzystanyň Prezidenti Sadyr Žaparow täze döwürdäki hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de çuňlaşdyrmak we umumy geljegi bolan hytaý-gyrgyz jemgyýetini gurmak boýunça möhüm ylalaşyklara geldiler.
Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy söwda-ykdysady hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine aýratyn üns berdi. Onuň sözlerine görä, Hytaý köp ýyllaryň dowamynda Gyrgyzystanyň iň iri söwda hyzmatdaşy we daşary ýurt maýa goýumlarynyň iň uly çeşmesi bolup durýar. Ol bilelikdäki taslamalaryň hatarynda Hytaý – Gyrgyzystan – Özbegistan demir ýolunyň Gyrgyzystan böleginiň gurluşygyny, ulag infrastrukturasyny ösdürmegi we iki ýurduň arasynda göni howa gatnawlarynyň gerimini giňeltmegi görkezdi.
Si Szinpiniň aýtmagyna görä, ynsanperwer hyzmatdaşlyga hem uly ähmiýet berilýär. Gyrgyzystanda Luban ussahanasy, 4 Konfusiý instituty we 21 Konfusiý synpy hereket edýär. Lukmançylyk, medeniýet, bilim we syýahatçylyk ugurlaryndaky alyş-çalyşlar ösdürilýär. Geçen ýyl iki ýurduň arasyndaky özara saparlaryň sany 400 müňden geçdi.
Makalada Hytaý bilen Gyrgyzystanyň sebit we halkara howpsuzlygy ulgamyndaky özara gatnaşyklary barada hem aýdylýar. Si Szinpin halkara adalatlylygyny, açyk we inklýuziw ösüşi üpjün etmek meselelerinde iki ýurduň garaýyşlarynyň umumydygyny, şeýle hem olaryň ŞHG-niň we beýleki köptaraplaýyn mehanizmleriň çäklerinde hyzmatdaşlyk edýändiklerini belledi.
Geljekki mümkinçilikler barada aýtmak bilen, Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy hoşniýetli goňşuçylygy we dostlugy pugtalandyrmaga, özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge, däp bolan ynsanperwer gatnaşyklary ösdürmäge we köptaraplylygy has işjeň durmuşa geçirmäge çagyrdy. Geljegi uly ugurlaryň hatarynda ol sanly ykdysadyýeti, arassa energiýany we emeli aňy, şeýle hem Hytaý – Gyrgyzystan – Özbegistan demir ýolunyň gurluşygyny mundan beýläk-de dowam etdirmegi görkezdi.
Si Szinpin Gyrgyzystanyň Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasyna başlyklyk eden döwründäki işine hem ýokary baha berdi we guramanyň Bişkekde geçiriljek sammitiniň agza döwletleriň hyzmatdaşlygyna täze itergi berjekdigine ynam bildirdi. Makalasynyň ahyrynda ol gyrgyzlaryň «Dama-dama köl bolar» diýen nakylyny we hytaýlaryň «Kiçi çeşmeler bolmasa, uly derýalar hem bolmazdy» diýen sözüni getirdi. Şeýlelikde, Hytaýyň Gyrgyzystan bilen bilelikde ikitaraplaýyn gatnaşyklary ösdürmek üçin täze mümkinçilikleri açmaga taýýardygyny nygtady.
“CCTV+”-niň habar berşi ýaly, Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpin Hytaý bilen Gyrgyzystany özara ynamy pugtalandyrmaga, özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge we ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ýokary hilli ösüşi üçin täze mümkinçilikleri bilelikde açmaga çagyrdy. Bu barada onuň gol çeken makalasynda aýdylýar. Makala Gyrgyzystanyň «Slowo Gyrgyzystana» we «Kabar» gazetlerinde, onuň Gyrgyzystana döwlet saparynyň we Bişkekde geçiriljek 2026-njy ýyldaky Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (ŞHG) sammitine gatnaşmagynyň öňisyrasynda çap edildi.
