“Meta” sosial ulgamlara garaşlylyk baradaky 17 milliard dollarlyk kazyýet işini ylalaşyk arkaly çözdi
“Facebook” we “Instagram” ýaly sosial ulgamlaryň eýesi bolan “Meta” kompaniýasy çarşenbe güni ABŞ-nyň onlarça ştatyndan ybarat bileleşigiň sosial ulgamlara garaşlylyk bilen bagly aýyplamalar esasynda gozgan möhüm kazyýet işini ylalaşyk arkaly çözdi.
Teklip edilýän ylalaşyga laýyklykda, ştatlara 10 ýylyň dowamynda jemi 17 milliard ABŞ dollaryna çenli maliýe tölegi tölenmeli. Kaliforniýanyň baş prokurory Rob Bontanyň beren beýanyna görä, eger ylalaşyk kazyýet tarapyndan tassyklansa, diňe Kaliforniýa 1,5 milliarddan 2,1 milliard dollara çenli pul alar.
Bu ylalaşyk 47 ştatyň, şeýle hem Kolumbiýa okrugynyň, Puerto-Rikonyň, Amerikanyň Samoasynyň we Demirgazyk Mariana adalarynyň öňe süren talaplaryny öz içine alýar. Olar kompaniýanyň ulanyjylarda garaşlylyk döredýän aýratynlyklary bolan platformalary bilkastlaýyn döredendigini, ýaş ulanyjylary çynlakaý psihologik zyýana sezewar edendigini we beýleki meseleler bilen bir hatarda platformalarynyň howpsuzlygy barada jemgyýetçiligi bilkastlaýyn ýalňyş maglumatlandyrandygyny öňe sürüpdi. Kaliforniýa 2023-nji ýylda “Meta” garşy kazyýet işini başlan ştatlaryň hataryndady. Kazyýet seljermesi 18-nji awgustda Kaliforniýanyň Demirgazyk okrugy boýunça ABŞ-nyň etrap kazyýetinde başlandy.
Beýanatda şeýle hem kazyýetiň tassyklamagyna garaşýan ylalaşygyň çagalary sosial ulgamlaryň psihiki saglyga ýetirip biljek zyýanly täsirinden goramak maksady bilen berk çäreleri göz öňünde tutýandygy bellenilýär. Olaryň hatarynda sosial ulgamlardan gündelik peýdalanmagyň wagtyny çäklendirmek, diňe ene-ata tarapyndan ýatyrylyp bilinjek gijeki wagtlarda elýeterliligi petiklemek, ene-atalaryň gözegçiligi üçin goşmaça mümkinçilikleri girizmek, 18 ýaşdan kiçi ulanyjylary, şeýle hem platformada 13 ýaşdan kiçi çagalaryň bardygyny ygtybarly kesgitlemek boýunça çäreleri güýçlendirmek we ylalaşygyň şertleriniň ýerine ýetirilişine gözegçilik etmek üçin garaşsyz auditor bellemek bar.
“Meta” garşy gozgalan bu kazyýet işi sanly giňişlikde kämillik ýaşyna ýetmedikleriň hukuklaryny goramak boýunça taryhdaky iň iri işleriň biri boldy. 47 ştat bilelikdäki kazyýet işinde kompaniýanyň sarp edijileriň hukuklaryny we şahsy durmuşyň eldegrilmesizligini goramak baradaky kanunlary bozandygyny öňe sürdi. 17 milliard dollarlyk ylalaşyk şuňa meňzeş işler boýunça taryhdaky iň uly maliýe tölegleriniň biridir. Ol diňe bir maliýe öwezini dolmagy göz öňünde tutman, eýsem ýaş ulanyjylary goramak maksady bilen “Meta” kompaniýasyny öz platformalarynda ulgamlaýyn üýtgeşmeleri amala aşyrmaga hem borçlandyrýar. Bu möhüm çözgüt sosial ulgamlar pudagynyň çagalaryň we ýetginjekleriň psihiki saglygyna edýän täsiri üçin jogapkärçiligine bolan çemeleşmesini düýpli üýtgedip biler.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, “Meta” garşy gozgalan kazyýet işiniň ylalaşyk arkaly çözülmegi çagalary sanly giňişlikde goramak ugrundaky göreşde möhüm başlangyç bolup durýar. Tehnologiýa ägirdi ilkinji gezek diňe bir milliardlarça dollar möçberinde öwezini dolmak bilen çäklenmän, eýsem öz platformalarynyň işleýşine ulgamlaýyn üýtgeşmeleri girizmäge-de razy boldy. Bu çözgüt tutuş sosial ulgamlar pudagy üçin öwrülişik pursadyna öwrülip, kompaniýalary ýaş ulanyjylary platformalara çekmek we olaryň gatnaşygyny artdyrmak boýunça çemeleşmelerine täzeden garamaga mejbur edip biler. Ýakyn ýyllarda bu çäreleriň platformalaryň ulanyjylaryň özüni alyp barşyna nähili täsir etjekdigine we täze nesli sanly garaşlylykdan näderejede netijeli gorap biljekdigine dünýä jemgyýetçiligi syn eder.
