Nepaldaky suw joşmasy: pida bolanlaryň sany 389-a ýetdi
Nepalda çarşenbe güni Bhotе Koşi derýasynda bolup geçen we uly weýrançylyklara getiren duýdansyz suw joşmalary zerarly aradan çykan adamlaryň sany 389-a ýetdi. Bu barada Nepal polisiýasy penşenbe güni agşam habar berdi.
Palçyk we daşlary alyp gelýän suw daglyk obalaryň üstüne güýçli akym bilen inende, diňe bir öýleri däl, eýsem adamlaryň ykballaryny-da weýran edýär. Bhotе Koşi derýasyndaky bu betbagtçylyk soňky onýyllyklaryň dowamynda Nepalyň taryhyndaky iň köp adam pidalaryna getiren tebigy betbagtçylyklaryň birine öwrüldi. Habarlarda görkezilýän her bir täze san — bir adamyň ömri, bir maşgalanyň ýitirilen umydydyr. Şeýle-de bolsa, bu agyr ýagdaýyň beýleki bir tarapy hem bar: diri galanlary halas etmek üçin öz janyny howp astyna salýan adamlar, çadyrlarda işleýän lukmanlar we ýer süýşmeleri sebäpli ýollary açmak üçin göreşýän harby gullukçylar. Tebigy betbagtçylyk özüniň weýran ediji güýjüni görkezmek bilen bir hatarda, adamlaryň kynçylyklara garşy durmak ukybyny hem görkezdi.
Häzirki wagtda betbagtçylykdan zyýan çeken sebitlerde halas ediş we ynsanperwerlik işleri alnyp barylýar. Nuwakot etrabynyň Trişuli Bazar sebitinde wagtlaýyn hassahana döredildi, diri galanlar bolsa dikuçarlar arkaly golaýdaky harby lagerlere ewakuasiýa edilýär. Halas ediş işlerine kömek bermek üçin köp sanly harby gullukçy sebitlere ugradyldy. Şeýle-de bolsa, has uzakda ýerleşýän käbir sebitlerde ýer süýşmeleri ýerli ýollary petikländigi sebäpli halas ediş işleri düýpli kynlaşýar. Nuwakot etrabynyň obalarynyň birinde öýleriň tas ählisi palçyk bilen bölekleýin örtülip, suw astynda galypdyr. Zeper ýeten obalaryň giriş ýollaryny köp mukdarda palçyk we gyrmança petikländigi sebäpli, ýol-bejeriş toparlarynyň üstündäki iş ýüki artdy.
Bhotе Koşi derýasy Tibet belentliginden gözbaş alyp, Nepalyň merkezi böleginden akyp geçýär we Trişuli derýasyna guýulýar. Katmandudan demirgazyk-günbatarda ýerleşýän Nuwakot etraby iýun aýyndan sentýabr aýyna çenli dowam edýän musson möwsüminde suw joşmalaryndan we ýer süýşmelerinden ýygy-ýygydan zyýan çekýär. Emma häzirki tebigy betbagtçylygyň gerimi görlüp-eşidilmedik derejä ýetdi: suwuň derejesi onlarça metre ýokarlanyp, tutuş ýaşaýyş toplumlaryny ýuwup äkitdi. Iň köp zyýan çeken obalara diňe howa arkaly ýa-da pyýada baryp bolýar, sebäbi ýollar weýran boldy. Nepal häkimiýetleri halkara kömegini sorady, birnäçe ýurt eýýäm halas ediş toparlaryny we ynsanperwer ýükleri ugratdy.
Nepalyň hökümeti üçin ýollara elýeterliligi dikeltmek we kömek işleriniň çäginde iň köp zyýan çeken hem-de uzakda ýerleşýän sebitlere mümkin boldugyça çalt ýetmek derwaýys wezipe bolup durýar.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, Nepaldaky halas ediş işleri dowam edýär. Emma köp sanly sebit henizem elýeterli bolman galýandygy we weýran bolan desgalaryň aşagynda adamlaryň bolmagy ähtimaldygy sebäpli, gurban bolanlaryň sanynyň mundan beýläk-de artmagy mümkin. Halkara jemgyýetçiligi gynanç bildirip, goldaw berýär, emma weýrançylygyň gerimi uzak möhletli we utgaşykly tagallalary talap edýär. Bu betbagtçylyk daglyk sebitlerde irki duýduryş ulgamlaryny we tebigy betbagtçylyklara taýýarlyk derejesini güýçlendirmegiň zerurdygyny ýene-de bir gezek görkezýär.
