Hytaý 55 milliard dollarlyk maýa goýum bilen 7400 kilometr «Altyn daşarky halka ýoluny» gurar
Ulag ministrliginiň maglumatlaryna görä, Hytaý 15-nji bäşýyllyk döwürde (2026–2030-njy ýyllar) özüniň «Altyn daşarky halka ýolunyň» takmynan 7400 kilometr bölegini gurmagy ýa-da döwrebaplaşdyrmagy meýilleşdirýär. Bu taslama jemi 370 milliard ýuan (takmynan 55,05 milliard ABŞ dollary) möçberinde maýa goýum goýlar.
Infrastruktura hemişe ösüşiň hereketlendiriji güýji bolup geldi, emma serhetleri we kenarýaka sebitlerini birleşdirýän 7400 kilometr ýol barada gürrüň edilende, bu tutuş sebitleriň keşbini üýtgedýän strategik taslama öwrülýär. «Altyn daşarky halka» diňe bir asfalt we köprüler däl. Ol syýahatçylyk üçin täze ugurlary, uzakdaky obalarda kiçi telekeçiligi ösdürmek üçin mümkinçilikleri, ýola sarp edilýän wagtyň gysgaldylmagyny we ahyrky netijede ýurduň bitewüligini pugtalandyrmagy aňladýar. Şeýle ýoluň her bir kilometri adamlara, olaryň hereket mümkinçiliklerine we durmuş derejesine goýulýan maýa goýumdyr.
Üç sany milli awtomobil ýoly — G219, G228 we G331 tarapyndan emele getirilýän halka ýolunyň gurluşygy tamamlanandan soň, Hytaýyň serhetýaka we kenarýaka sebitleri birleşdirilip, bitewi milli ulag geçelgesi dörediler. Ýakynda Fuszýan welaýatyndaky G228 milli awtomobil ýolunyň bir böleginde ýerleşýän esasy taslama bolan Dungan uly köprüsiniň günorta böleginiň gurluşygy tamamlandy. Uzynlygy 3920 metr bolan bu köpri Hytaýyň gündogaryndaky Fusin şäherindäki Dungan deňiz aýlagynyň üstünden geçip, Szýanszin we Szýanin şäherlerini birleşdirýär. Köpriniň ýylyň ahyryna çenli doly tamamlanmagyna we ulag hereketi üçin açylmagyna garaşylýar.
«Dungan uly köprüsiniň gurluşygynyň tamamlanmagy Fuszýan welaýatyndaky G228 milli awtomobil ýolunyň bölegindäki deňiz aralygynyň üstüni doldurýar. Munuň netijesinde ulag serişdelerine aýlagyň ugrunda 10 kilometr aýlanyp geçmek zerurlygy bolmaz. Şeýlelikde, kenarýaka ýollarynyň ulgamy has-da kämilleşer, ugur boýunça ýerleşýän şäherler we senagat seýilgähleri birleşdiriler, Fusin bilen Fuçžoudaky täze Binhaý şäherçesiniň, şäher aglomerasiýasynyň we Pintanyň arasynda “ýarym sagatlyk ulag halkasynyň” emele gelmegine ýardam berler, şeýle hem ulaglaryň we logistika akymlarynyň netijeli hereketi ýeňilleşdiriler» diýip, Fuszýan welaýatynyň Awtomobil ýollaryny ösdürmek merkeziniň Baş inžener müdirliginiň müdiriniň orunbasary Çžun Ýunfen aýtdy. Ç
Fuszýan welaýatyndaky G228 milli awtomobil ýolunyň böleginiň uzynlygy 1250 kilometre barýar, onuň 232 kilometri häzirki wagtda gurluşyk tapgyryndadyr. Bu ýoluň 2029-njy ýyla çenli doly birleşdirilmegine garaşylýar. Şol bir wagtyň özünde, Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Tunszýan-Suýbin serhedinden Suýbine çenli G331 milli awtomobil ýolunyň böleginde durkuny täzelemek we giňeltmek boýunça işler alnyp barylýar. «Men dostlarymdan G331 milli awtomobil ýolunyň ugrunda ýerleşýän tebigy görnüşleriň örän owadandygyny köpden bäri eşidýärin. Gurluşyk tamamlanandan soň, ene-atam ýa-da dostlarym bilen özbaşdak syýahata çykyp, watanymyzyň ajaýyp tebigatyna syn etmek mümkinçiligine sabyrsyzlyk bilen garaşýaryn» diýip, ýerli ýaşaýjy, Hegan şäheriniň ýaşaýjysy Çen Menmen aýtdy.
Häzirki wagtda Heýlunszýan welaýatynda G331 milli awtomobil ýolunyň 472 kilometrlik böleginiň gurluşygy alnyp barylýar. Şol bir wagtyň özünde dynç alyş zolaklaryny, awtoduralgalary we syn ediş meýdançalaryny öz içine alýan ulag we syýahatçylyk infrastrukturasynyň 30 sany desgasyny gurmak meýilleşdirilýär ýa-da olaryň gurluşygy eýýäm alnyp barylýar. Awtomobil ýolunyň 2027-nji ýylyň ahyryna çenli ulag hereketi üçin açylmagyna garaşylýar.
«Altyn daşarky halka» diňe bir logistika taslamasy däl. Ol serhetýaka sebitleri birleşdirýär, tebigy serişdeleri özleşdirmek we syýahatçylygy ösdürmek üçin ulag binýadyny döredýär. 15-nji bäşýyllyk döwründe häkimiýetler diňe bir ýollary gurmak bilen çäklenmän, giňişlik meýilnamalaşdyrylyşyny kämilleşdirmegi, ykdysadyýetiň esasy damarlarynyň öňündäki päsgelçilikleri aradan aýyrmagy we sebitleriň deňagramly ösüşine ýardam bermegi maksat edinýärler. Ulag ministrliginiň toplumlaýyn meýilnamalaşdyryş departamentiniň müdiriniň orunbasary U Çžihua şeýle diýdi: «Biz diňe taslamalary durmuşa geçirmek bilen çäklenmän, giňişlik meýilnamalaşdyrylyşyny kämilleşdireris, ykdysady hereketiň esasy ugurlaryň öňündäki päsgelçilikleri aradan aýrarys we sebitleriň deňagramly ösüşine ýardam bereris».
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, «Altyn daşarky halka» 15-nji bäşýyllyk döwrüniň iň iri infrastruktura taslamasyna öwrüler. Bu taslama diňe bir ýurduň kenarýaka we serhetýaka sebitlerini birleşdirmek bilen çäklenmän, eýsem syýahatçylygyň, kiçi telekeçiligiň we logistikanyň ösmegine hem itergi berer. 2030-njy ýyla çenli Hytaýda uzakdaky sebitleriň elýeterliligini ýokarlandyrjak we ýurduň ykdysady bitewüligini pugtalandyrjak bitewi ulag geçelgesi dörediler.
