«Delfin» taýfuny Hytaýyň gündogaryna ýetdi, häkimiýetler adamlaryň janyny we emlägini goramak üçin çäreleri görýärler
«Delfin» atly şu ýylky 13-nji taýfunyň täsirine düşen Hytaý şäherleri ilatyň janyny we emlägini goramak üçin ähli zerur çäreleri görýärler.
Ýuwaş ummanyň ýyly suwlarynda emele gelen, agaçlary köki bilen goparmaga we üçekleri uçurmaga ukyply güýçli ýeller bilen kenara ýeten tebigy hadysa adamzat siwilizasiýasyna tebigatyň öňündäki ejizligini ýene bir gezek ýatladýar.
Şu möwsümdäki 13-nji taýfun bolan «Delfin» Hytaýyň gündogar kenaryna güýçli tizlik bilen ýetip, häkimiýetleri adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlygyň derejesini iň ýokary derejä çykarmaga, müňlerçe adamy ewakuasiýa etmäge we kärhanalaryň işini togtatmaga mejbur etdi.
Emma güýçli tebigy hadysa garşy göreşiň başga bir tarapy hem bar — bu sagat ýaly sazlaşykly işleýän ulgamdyr: meteorologlaryň çaklamalaryndan başlap, halas edijileriň utgaşykly hereketlerine çenli, suw howdanlaryndan suwuň goýberilmeginden başlap, uzakdaky adalara agyz suwunyň eltilmegine çenli ähli işler utgaşykly amala aşyrylýar. Her bir täze taýfun diňe bir infrastruktura däl, eýsem adamlaryň erk-islegine hem synag bolýar. «Delfin» hem muňa degişli boldy.
Hytaýyň Milli meteorologiýa gullugynyň habar bermegine görä, «Delfin» taýfuny ýekşenbe güni sagat 17:30 töweregi Hytaýyň gündogaryndaky Çžeszýan welaýatynyň Taýçžou şäheriniň Ýuhuýan sebitine geldi.
Taýfunyň merkeziniň golaýynda ýeliň iň ýokary durnukly tizligi Bofort şkalasy boýunça 14 bala, ýagny sekuntda 42 metre ýetdi. Şeýlelikde, «Delfin» kenara çykanda örän güýçli taýfuna öwrüldi.
Çžeszýan welaýatynyň Suw joşmalaryna we gurakçylyga garşy göreş boýunça edaranyň maglumatlaryna görä, şenbe güni agşam welaýatda taýfun bilen bagly adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlyk derejesi iň ýokary bolan birinji derejä çenli ýokarlandyryldy.
Kenarýaka sebitler tebigy hadysa netijeli taýýarlyk görmek üçin işleriň, okuwlaryň, kärhanalaryň işiniň we ulag gatnawlarynyň wagtlaýyn togtadylmagy baradaky talaplary ýerine ýetirdiler.
Ýekşenbe güni sagat 15:00-a çenli welaýatyň düzlük ýerlerindäki derýa ulgamyndan 516 million kub metr suw çykaryldy, uly we orta göwrümli suw howdanlaryndan bolsa 900 million kub metrden gowrak joşgun suwlary goýberildi.
Şol bir wagtyň özünde Hytaýyň gündogaryndaky Fuszýan welaýatynyň merkezi we demirgazyk böleklerinde güýji 10 baldan ýokary bolan güýçli ýeller boldy.
Ninde şäherinde 37 sany ilatly adada takmynan 30 müň hemişelik ýaşaýjy ýaşaýar. Ýerli häkimiýetler taýfun gelmezinden öň adalara agyz suwuny, çalt taýýarlanýan naharlary, halas ediş gaýyklaryny we suw sorujy enjamlary eltdiler.
Ýekşenbe güni irden Şanhaý hem güýçli ýelleriň we ýagşyň täsirine düşdi. Netijede, käbir pes ýerlerde suw basmalary ýüze çykdy. Suw joşmalaryny çykarmak üçin halas ediş toparlary işe girizildi. Ýerli häkimiýetler ýaşaýjylary hem ewakuasiýa etdiler. Ähli ewakuasiýa merkezleri işgärler bilen doly üpjün edildi we zerur serişdeler bilen ýeterlik derejede üpjün edildi.
Ýekşenbe güni demir ýol edaralary otlularyň gatnaw tertibine düýpli üýtgetmeler girizip, Hançžou–Şençžen demir ýolunyň we Şanhaý–Kunmin ýokary tizlikli demir ýolunyň käbir böleklerinde gatnawy wagtlaýyn togtatdylar.
Ýekşenbe güni sagat 17:00-a çenli Ýanszy derýasynyň deltasyndaky howa menzillerinde 1700-den gowrak gatnaw ýatyryldy.
Ýekşenbe güni irden Milli Meteorologiýa merkezi taýfun boýunça gyzyl duýduryş yglan etdi.
Döwlet suw joşmalaryna we gurakçylyga garşy göreş merkezi Şanhaýda we Szýanside suw joşmalaryna hem-de taýfunlara gözegçilik etmek üçin dördünji derejeli adatdan daşary ýagdaý düzgünini girizdi. Adatdan daşary ýagdaýlar ministrligi bolsa şenbe güni Anhoý welaýatynda geologik betbagtçylyklar bilen bagly dördünji derejeli adatdan daşary ýagdaý düzgünini işe girizdi.
«Delfin» taýfuny şu ýyl emele gelen 13-nji tropiki siklon bolup, Hytaýyň gündogar böleginde kenara çykanda şeýle güýçli derejä ýeten ilkinji taýfun boldy.
Günbatar Ýuwaş ummanyndaky taýfun möwsümi adatça maý aýyndan oktýabr aýyna çenli dowam edýär we onuň iň ýokary işjeňlik döwri awgust–sentýabr aýlaryna düşýär.
Hytaýda taýfunlara gözegçilik etmek we olara garşy çäre görmek boýunça dünýäniň iň ösen ulgamlarynyň biri bar. Bu ulgam hemra arkaly gözegçiligi, ýerüsti radar ulgamlaryny we awtomatlaşdyrylan duýduryş serişdelerini öz içine alýar.
Ýekşenbe güni yglan edilen gyzyl duýduryş ýeliň tizliginiň sekuntda 50 metrden ýokary bolup biljekdigini, ýagşyň mukdarynyň bolsa howply derejelere ýetip biljekdigini aňladýar.
Taýfunyň täsirine düşen welaýatlaryň häkimiýetleri eýýäm ýetirilen zyýana baha bermäge başladylar. Ilkinji maglumatlara görä, agaçlar ýykyldy, elektrik geçiriji liniýalar zeper ýetdi we oba hojalyk ýerlerini suw basdy.
Muňa garamazdan, öňünden geçirilen taýýarlyk we ilatyň wagtynda ewakuasiýa edilmegi netijesinde köpçülikleýin adam pidalarynyň öňüni almak başartdy.
Taýfunyň duşenbe güni gowşamagyna garaşylýar, emma onuň netijeleriniň ýene birnäçe günüň dowamynda duýulmagyna garaşylýar.
"CCTV+"-niň habar berşi ýaly, häkimiýetleriň utgaşykly hereketleri we ilatyň adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlygy «Delfin» taýfunynyň netijelerini mümkin boldugyça azaltmaga mümkinçilik berdi. Irki duýduryş we ewakuasiýa ulgamy güýçli tebigy betbagtçylyklara garşy göreşde özüniň netijeliligini ýene bir gezek subut etdi.
