Hytaý Iu–Madrid ýük demir ýol ugrunda eksportyň ep-esli artandygyny habar berýär
Anna güni berlen maglumatlara görä, Hytaýyň gündogaryndaky Iu şäherini Ispaniýanyň paýtagty Madrid bilen birleşdirýän ýük demir ýol ugurlary boýunça eksport edilen harytlaryň möçberi 100 müň ýigrimi futlyk konteýner ekwiwalentinden (TEU) geçdi. Bu görkeziji geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 6,8 göterim artdy.
Hytaýyň gündogaryndan Ýewraziýanyň üsti bilen Ispaniýanyň paýtagtyna çenli uzap gidýän demir ýol düzümleriniň daşan konteýnerleriniň sanynyň 100 müň TEU-den geçmegi diňe bir san däl, eýsem logistika pudagynda täze döwrüň başlanýandygyny görkezýän nyşandyr. Bir wagtlar kerwenleriň geçýän Ýüpek ýoly häzirki wagtda ýokary tizlikli demir ýol şahasyna öwrüldi. Onuň üsti bilen gün panellerinden başlap, akylly sowadyjylara çenli ýokary tehnologiýaly harytlar Ýewropanyň sarp edijilerine öňküsinden has çalt ýetirilýär.
Ýewropany şu ýyl gurşap alan aşa yssy howa sowadyjylaryna we fotoelektrik ulgamlaryna bolan islegi has-da ýokarlandyryp, howa bilen bagly kynçylygy ykdysady ösüş üçin goşmaça itergä öwürdi.
Gazagystanyň, Russiýanyň, Belarusyň, Polşanyň, Germaniýanyň we Fransiýanyň üstünden geçýän Iu–Madrid otlylary indi diňe bir ulag ugry bolman, eýsem iki siwilizasiýanyň arasynda ykdysady köpri bolup durýar. Bu ugurda daşalýan her bir konteýner ykdysady diplomatiýanyň bir bölegi hökmünde çykyş edýär.
Şu ýyl Ýewropanyň köp ýurtlaryny gurşap alan aşa yssy howa şertlerinde eksportyň esasy harytlarynyň hataryna fotoelektrik modullary, “akylly” durmuş enjamlary we sowadyjylary girdi.
“Isinou” şeýle hem “Iu–Sinszýan–Ýewropa” diýlip hem atlandyrylýan ýük otlylary Iu şäherinden ugraýar we Hytaýdan ýurduň demirgazyk-günbataryndaky Sinszýan-Uýgur awtonom sebitinde ýerleşýän Alaşankou portunyň üsti bilen çykýar. Otlylar Gazagystanyň, Russiýanyň, Belarusyň, Polşanyň, Germaniýanyň we Fransiýanyň çäginden geçip, soňra Madride ýetýär.
Bu otlylaryň ilkinji gatnawy 2014-nji ýylyň 18-nji noýabrynda amala aşyryldy. Häzirki wagtda olar 27 sany yzygiderli ugur boýunça gatnap, Aziýanyň we Ýewropanyň 50-den gowrak ýurdundaky we sebitindäki 160-dan gowrak şäheri birleşdirýär.
Iu–Madrid ugry Hytaý–Ýewropa ýük demir ýol ulgamynyň iň uzyn ugurlarynyň biri bolup, onuň uzynlygy takmynan 13 müň kilometre ýetýär.
2014-nji ýylda işe girizilen gününden bäri bu ugur diňe bir möhüm logistika ugry bolman, eýsem Hytaý bilen Ispaniýanyň arasyndaky söwda hyzmatdaşlygynyň nyşanyna öwrüldi. Soňky ýyllarda daşalýan ýükleriň möçberi yzygiderli artdy. 100 müň TEU derejesiniň geçilmegi bolsa Ýewropada Hytaý harytlaryna bolan durnukly islegi tassyklaýar.
Eksportyň gurluşynda hem üýtgeşmeler bolup geçýär. Öň ýeňil senagat harytlary agdyklyk eden bolsa, häzirki wagtda ýokary tehnologiýaly önümler we klimat şertlerine uýgunlaşmaga gönükdirilen çözgütler esasy orun eýeleýär. Bu ýagdaý uglerod zyňyndylaryny azaltmak we sanlylaşdyrmak bilen bagly dünýä meýillerini görkezýär.
Otlylaryň geçýän Alaşankou porty öz geçirijilik kuwwatyny yzygiderli giňeldýär. Hytaý demir ýollary hem gatnaw tertibini yzygiderli kämilleşdirip, ýükleriň ýolunyň dowamlylygyny 18–20 güne çenli azaltmaga çalyşýar. Deňiz ýük daşamalarynda ýüze çykýan bökdençlikleriň şertlerinde gury ýer arkaly amala aşyrylýan bu ugra bolan isleg barha artýar.
"CCTV+"-niň habar bermegine görä, Iu–Madrid ugry boýunça ýük daşamalarynyň durnukly ösmegi “Bir guşak, bir ýol” başlangyjynyň hakyky ykdysady netijeleri getirmegini dowam etdirýändiginiň ýene bir subutnamasydyr. Şeýle hem bu ýagdaý howa we geosyýasy çagyryşlara garamazdan, Hytaý harytlarynyň Ýewropaly sarp edijilere ygtybarly ýol arkaly ýetirilýändigini görkezýär.
