Alaşankou Hytaýyň demir ýol serhet geçelgeleriniň arasynda rekord goýýar
Hytaýyň demirgazyk-günbataryndaky Sinzýan-Uýgur awtonom sebitinde ýerleşýän, Alatau geçelgesi ady bilen hem tanalýan Alaşankou iri demir ýol ulag merkeziniň üstünden şu ýylyň ýanwar–iýul aýlarynda Hytaý–Ýewropa (Merkezi Aziýa) ugrunda gatnaýan 4334 sany ýük otlusy geçdi. Bu görkeziji geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 22,2 göterim artdy we ýerli gümrük gullugynyň maglumatlaryna görä, Alaşankou Hytaýyň ähli demir ýol serhet geçelgeleriniň arasynda birinji orny eýeledi. Gazagystanyň giň sähralaryndan her gün onlarça ýük otlusynyň geçmegi, Çunsin we Çendu şäherlerinden ugradylan ýükleriň bolsa bir hepdäniň içinde Germaniýanyň ammarlaryna ýetirilmegi, Ýüpek ýolunyň gury ýer ugry boýunça söwdanyň üstünlikli ösýändigini görkezýär. Alaşankou diňe bir Merkezi Aziýa açylýan derweze bolman, eýsem täze logistika eýýamynyň möhüm merkezleriniň biridir. Bu ýerde ýük daşamagyň möhleti indi aýlar bilen däl-de, günler bilen hasaplanylýar, gümrük amallary bolsa has çalt we netijeli amala aşyrylýar. Soňky ýarym ýylyň dowamynda gazanylan 22,2 göterim ösüş diňe bir statistika däl, eýsem Gündogar bilen Günbatary has-da berk baglanyşdyrýan ykdysady işjeňligiň aýdyň görkezijisidir. Bu serhet geçelgesiniň üsti bilen awtoulag şaýlaryndan başlap, elektronika we gündelik sarp edilýän harytlara çenli 200-den gowrak görnüşdäki önümler daşalýar.
Häzirki wagtda bu gury ýer serhet geçelgesiniň üsti bilen Hytaý–Ýewropa ugrunda yzygiderli gatnaýan 80-den gowrak ýük otlusy hereket edýär we olar Ýewropanyň esasy bazarlaryny öz içine alýar. Bu ugur boýunça demir ýol daşamalarynyň durnukly ösüşi Ýüpek ýolunyň ykdysady guşagynyň merkezi böleginiň ösmegine itergi berýär hem-de Hytaýyň daşary söwdasynyň ýokary hilli ösüşine güýçli goldaw berýär. Ýerli demir ýol bekediniň maglumatlaryna görä, ýylyň başyndan bäri Alaşankou günde ortaça 20-den gowrak Hytaý–Ýewropa (Merkezi Aziýa) ýük otlusyna hyzmat etdi. Iň ýokary görkeziji bolsa bir günde 35 otla ýetdi. Habarda bellenilişi ýaly, serhet geçelgesiniň geçirijilik ukyby we ýükleri gaýtadan işlemegiň netijeliligi yzygiderli ýokarlanýar. Häzirki wagtda Alaşankou arkaly Hytaý–Ýewropa (Merkezi Aziýa) ugrunda 128 demir ýol ugry hereket edýär. Olar Hytaýy Germaniýa, Polşa we beýleki döwletleri hem goşmak bilen jemi 21 ýurt bilen baglanyşdyrýar.
Alaşankounyň üsti bilen awtoulag şaýlary, elektronika önümleri we gündelik sarp edilýän harytlar ýaly 200-den gowrak görnüşli önüm daşalýar. Alatau geçelgesi asyrlarboýy Hytaý bilen Merkezi Aziýanyň arasynda tebigy geçelge bolup hyzmat edip geldi. Emma diňe soňky onýyllyklarda ol esasy demir ýol serhet geçelgesine öwrüldi. Infrastruktura döwrebaplaşdyrylyp, elektron resminama dolanyşygy ornaşdyrylandan we gümrük amallary ýönekeýleşdirilenden soň, Alaşankou öz geçirijilik ukybyny ep-esli ýokarlandyrdy. 2025-nji ýylda serhet geçelgesi hyzmat eden ýük otlularynyň sany boýunça rekord goýdy. Şu ýylyň görkezijileri bolsa bu ösüşiň durnukly dowam edýändigini tassyklaýar. Hytaý demir ýollarynyň maglumatlaryna görä, şu ýylyň birinji ýarymynda Hytaý–Ýewropa ýük otlularynyň umumy sany 18 göterim artdy we bu ösüşe Alaşankou möhüm goşant goşdy. Şeýle hem serhet geçelgesi ilkinji zerurlykdaky harytlaryň we senagat enjamlarynyň daşalmagynda möhüm orny eýeleýär. Bu bolsa häzirki dünýä logistika kynçylyklary şertlerinde aýratyn ähmiýete eýedir. Geljekde terminallary giňeltmek we serhet geçelgesiniň geçirijilik ukybyny günde 50 ýük otlusyna çenli ýokarlandyrmak meýilleşdirilýär.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, Alaşankounyň durnukly ösüşi «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň diňe bir syýasy taslama däl-de, eýsem üstünlikli işleýän ykdysady hyzmatdaşlyk mehanizmidigini ýene bir gezek tassyklaýar. Her täze ýük otlusy Ýewraziýanyň iki tarapyndaky ýüzlerçe kärhana üçin aralyklary gysgaldyp, täze mümkinçilikleri döredýär.
