Hytaýyň Milli howa merkezi super El-Ninýonyň döremek ähtimallygynyň artýandygyny habar berýär
Ýeriň üçden bir bölegini eýeleýän Ýuwaş ummanynyň suwy kadaly derejeden 2°C ýokary gyzanda we ekwatorial suwlar ägirt uly ýylylyk çeşmesine öwrülende, Ýeriň howa ulgamy durnuksyz döwre girýär. Super El-Ninýo diňe bir meteorologik hadysa däl, eýsem häzirki wagtda howa şertleriniň kartasyny üýtgedýän çynlakaý howpdur. Käbir sebitlerde gurakçylyk güýçlenýän bolsa, beýleki ýerlerde suw joşmalary ýüze çykýar. Munuň netijesinde oba hojalygy uly töwekgelçilige sezewar bolýar we dünýä üpjünçilik zynjyrlaryna hem täsir ýetirýär. Hytaýly howa bilermenleri alada bildirýärler. Sebäbi Ýuwaş ummanynyň esasy sebitlerinde deňziň üstki temperaturasynyň 2°C-den geçendigi we maý aýynda başlanan El-Ninýonyň tiz wagtda güýçli tapgyra geçendigi bellenilýär. Çaklamalar dogry çyksa, dünýä taryhdaky iň güýçli El-Ninýo hadysalary bilen deňeşdirip boljak derejedäki howa hadysasy bilen ýüzbe-ýüz bolup biler.
Ýuwaş ummanynyň merkezi we gündogar bölegindäki ekwatorial suwlar maý aýynda El-Ninýo üçin zerur çäk derejesine ýetdi, iýun aýynda has-da gyzdy we iýulyň başynda deňziň üstki temperaturasynyň esasy sebitlerde 2°C-den geçmegi bilen güýçli El-Ninýo tapgyryna girdi. Bu hadysanyň azyndan geljek ýylyň ýazyna çenli, ýagny takmynan bir ýyl dowam etmegine garaşylýar. Bu bolsa taryhy ortaça dowamlylyk bolan 10–11 aýa golaýdyr. Merkeziň habaryna görä, soňraky döwürde super El-Ninýonyň emele gelmek ähtimallygy ýokarlanýar. Taryhy maglumatlara we meteorologlaryň çaklamalaryna görä, güýçli El-Ninýonyň dünýä howa ulgamyna ýetirýän täsiri, ummanyň atmosfera täsiriniň gijikmegi sebäpli, adatça indiki ýylda iň ýokary derejesine ýetýär. Bu täsir hadysa iň ýokary derejesine ýetenden soň diňe 6 aýdan 1 ýyla çenli döwürde doly duýulýar.
El-Ninýo – bu Ýuwaş ummanynyň merkezi we gündogar bölegindäki ýerüsti suwlaryň temperaturasynyň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly tebigy howa hadysasydyr. Ol ortaça her 2–7 ýyldan bir gezek ýüze çykýar we dünýäniň atmosfera aýlanyşygyna güýçli täsir edýär. 1997–1998-nji we 2015–2016-njy ýyllardaky güýçli El-Ninýo hadysalary dünýäniň dürli ýerlerinde giň gerimli gurakçylyga, tokaý ýangynlaryna, suw joşmalaryna we hasylyň peselmegine sebäp bolupdy. Häzirki El-Ninýo eýýäm birnäçe rekordy täzeledi. Hemra gözegçilikleriniň maglumatlaryna görä, ummanyň gyzmagy öňki super El-Ninýo hadysalary bilen deňeşdirilende has çalt depginde geçýär. Hytaýyň Milli Howa Merkezi munuň ýurduň oba hojalygyna täsir edip biljekdigini duýdurýar. Esasanam demirgazyk we merkezi welaýatlarda gurakçylygyň, günorta sebitlerde bolsa güýçli ýagyşlaryň bolmagyna garaşylýar. Ählumumy derejede bolsa bu ýagdaý azyk önümleriniň we energiýa serişdeleriniň bahalarynyň has-da ýokarlanmagyna getirip, esasan hem ykdysady taýdan gowşak ýurtlara agyr täsir edip biler.
“CCTV+”-niň habar bermegine görä, häzirki ýagdaý diňe meteorologlaryň däl, eýsem hökümetleriň, işewür toparlaryň we her bir adamyň ünsüni talap edýär. Sebäbi howa bilen bagly adatdan daşary ýagdaýlar indi seýrek gabat gelýän hadysa däl-de, eýýäm uýgunlaşylmaly täze kadaly ýagdaýa öwrülýär.
