Adamyň pikirini okaýan maýyplaryň arabasy we duýgur derili robotlar: WAIC 2026 sergisindäki innowasiýalar
Tehnologiýalar diňe barlaghanalardan çykyp, adamlara hyzmat edip başlanda hakyky ähmiýete eýe bolýar. WAIC 2026 sergisinde hut şu geçiş esasy mowzuga öwrüldi: emeli aň indi diňe abstrakt düşünje hökmünde ara alnyp maslahatlaşylmaýar, eýsem onuň hakyky durmuşdaky mümkinçilikleri görkezilýär. Pikir güýji bilen dolandyrylýan maýyplaryň arabalaryndan başlap, duýgur deri bilen enjamlaşdyrylan robotlara çenli bolan innowasiýalar millionlarça adamyň durmuşyny özgertmäge ukyply gurallara öwrülýär. Şanhaýda geçirilen bu maslahat emeli aňyň geljeginiň ertir däl-de, eýýäm şu gün başlanandygyny aýdyň görkezdi.
Çärede esasy üns emeli aňyň amaly ulanylyşyna gönükdirildi. Onda emeli aňyň ulag, logistika, maliýe, bilim we tebigy betbagtçylyklaryň netijelerini dolandyrmak ýaly adaty pudaklary nähili özgerdýändigi görkezildi. Emeli aňyň kömegi bilen ýer titremeleriniň netijelerini azaltmaga bagyşlanan forumda alymlar birnäçe täze işläp taýýarlamalary hödürlediler. Olaryň hatarynda ýer titremelerini seljerýän emeli aň agenti hem-de seýsmologiýa üçin işlenip düzülen uly emeli aň modelleri bar. Geljekde Hytaý tebigy betbagtçylyklaryň öňüni almak we olaryň netijelerini aradan aýyrmak boýunça işleri has netijeli goldamak maksady bilen maglumatlary, modelleri, platformalary we amaly goşundylary özünde birleşdirýän «dört birde» emeli aň tehnologiýa binýadyny döretmegi meýilleşdirýär. Şol bir wagtyň özünde, emeli aňyň howpsuzlygy «Öňdebaryjy we agent esasly emeli aňyň howpsuzlygy» forumynyň esasy mowzugy boldy. Onda bilermenler öňdebaryjy emeli aň ulgamlary bilen baglanyşykly töwekgelçilikleri dolandyrmak, agentleriň gözegçilikden çykmak ähtimallygy hem-de adatdan daşary ýagdaýlary dolandyrmak meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar. Forumda emeli aňyň howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça bäş sany möhüm ylmy gazanyş tanyşdyryldy. Olar tehniki gurallary, standartlary we adatdan daşary ýagdaýlarda hereket etmegiň düzgünnamalaryny öz içine alýan toplumlaýyn howpsuzlyk dolandyryş ulgamyny emele getirdi.
Çäräniň esasy meýdançasy bolan “World Expo” sergi we maslahat merkezinde üns ylmy gözleglerden täjirçilik taýdan ulanmaga gönükdirildi. Emeli aňyň öňdebaryjy tehnologiýalarynyň hem-de ýokary mümkinçilikli akylly robotlaryň giň toplumy köp sanly myhmanlaryň ünsüni özüne çekdi. Iň täsirli eksponatlaryň biri hem pikir güýji bilen dolandyrylýan maýyp arabasy boldy. Ony telekeçi är-aýal işläp taýýarlady. Birnäçe ýyl ozal adamsynyň kesel sebäpli hereket etmek ukybynyň çäklendirilmegi olara ylham berdi. Şondan soň olar pikir tolkunlaryny seljerýän daşarky başa geýilýän enjam arkaly dolandyrylýan emeli aň esasly kömekçi enjamy döretdiler. Taslamanyň awtorlary bu çäräniň pikir güýji bilen dolandyrylýan maýyplaryň arabasynyň diňe sergi eksponaty bolman, eýsem hereket etmekde kynçylyk çekýän adamlaryň öýlerinde hem giňden ulanylýan enjamyna öwrülmegine ýardam etjekdigine umyt bildirýärler.
Är-aýalyň kärhanasy sergi zalynda öz taslamalaryny tanyşdyran 150-den gowrak startapyň biridir. Görkezilen taslamalaryň köpüsi bary-ýogy bir ýyl ozal diňe ylmy barlag işleriniň derejesindedi. Emma şondan bäri olar hakyky önümlere öwrüldi. Üns çekiji eksponatlaryň ýene biri bolsa, myhmanlara degmä duýgur emeli deri bilen enjamlaşdyrylan robot iti sypalamaga mümkinçilik berdi. Bu tehnologiýa ýaşuly adamlara ideg etmekde uly peýda getirip biler. Sebäbi duýgur emeli deri robotlara adamyň süňkleriniň näderejede näzikdigini kesgitlemäge we hassalara kömek edenlerinde zerur bolan güýji takyk ulanmaga mümkinçilik berýär. Ýeňiň üstünde geçirilen görkezilişde ekranyň emeli deriden gelýän degme duýgularyny dessine hasaba alýandygy görkezildi. Bu tehnologiýalaryň täjirçilik taýdan ornaşdyrylmagyny çaltlandyrmak maksady bilen, çäräni guraýjylar işewürlik duşuşyklary üçin ýörite meýdançalary hem döretdiler. Şol ýerde startaplar öz taslamalaryny önümçilik pudagynda anyk islegleri bolan alyjylara göni tanyşdyryp bilýärler.
WAIC 2026 maslahaty 17–20-nji iýul aralygynda Şanhaýda geçirilýär we ol emeli aň ulgamynda nazaryýetden amaly ulanyşa geçmegiň esasy halkara meýdançalarynyň biri hökmünde eýýäm özüni tanatdy. Şu ýylky maslahatda mümkinçiligi çäkli adamlaryň durmuş hilini ýokarlandyrmaga gönükdirilen inklýuziw tehnologiýalara, şeýle hem emeli aňyň howpsuzlygy we düzgünleşdirilmegi bilen bagly meselelere aýratyn üns berilýär. Bu barada “CCTV+” habar berýär. Garaşylyşyna görä, maslahatda hödürlenen işläp taýýarlamalar, esasan-da taktil robototehnikasy we neýrointerfeýsler ugrunda gazanylan täzelikler, ýakyn ýyllarda lukmançylykda, durmuş-jemgyýetçilik ulgamynda hem-de senagatda giňden ulanylar.
