Hytaý kömri benzine öwürip başlady
Geljekki energiýa ulgamy diňe bir täze çeşmeleri däl, eýsem adaty serişdelerden akylly-başly peýdalanmagy hem talap edýär. Kömür — iň elýeterli, ýöne şol bir wagtyň özünde daşky gurşawa iň köp täsir edýän ýangyç görnüşleriniň biri bolup durýar. Ony 99,8 göterim awtomatlaşdyrylan ulgam arkaly arassa suwuk ýangyja öwürmek energiýa geçişiniň mümkinçiliklerine bolan garaýşy üýtgedýär. Hytaýyň CTL taslamasy gaýtadan dikeldilýän energiýanyň döwründe-de kömri paýhasly çemeleşme we öňdebaryjy tehnologiýalar bilen strategiýanyň bir bölegi hökmünde saklap boljakdygyny görkezýär.
Ýekşenbe güni dünýäniň iň uly kömri suwuk ýangyja öwürmek (CTL) taslamasy akylly tehnologiýalar arkaly döwrebaplaşdyrylyşyny tamamlap, Hytaýyň demirgazyk-günbataryndaky Ninsýa-Hueý awtonom sebitinde önümçilige başlady. Döwrebaplaşdyryş işlerinden soň, ýylda 4 million tonna kuwwatly bu kömri suwuklandyrmak taslamasyndaky enjamlaryň awtomatlaşdyryş derejesi 99,8 göterime ýeter. Esasy enjamlar uzak wagtlap awtomatiki ýagdaýda işläp biler, önümçilik prosesiniň durnuklylyk derejesiniň bolsa 85 göterimden 99,5 göterimden hem ýokary derejä çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Döwlet eýeçiligindäki “Shenhua” toparynyň golçur kompaniýasy tarapyndan amala aşyrylýan CTL taslamasy 2016-njy ýylyň dekabrynda önümçilige başlady. Milli innowasiýa strategiýasynyň möhüm netijeleriniň biri bolan bu taslama energiýa pudagynyň howpsuz, netijeli, ekologiýa taýdan arassa we pes uglerodly ösüş ýollaryny öwrenmäge, şeýle hem kömürden ekologiýa taýdan arassa we netijeli peýdalanmagy ösdürmäge gönükdirilendir.
Ninsýadaky ýylda 4 million tonna kuwwatly kömri suwuklandyrmak taslamasy Hytaýyň energetika howpsuzlygy strategiýasynyň esasy desgalarynyň biridir. Bu strategiýa nebitiň importyna bolan garaşlylygy azaltmaga gönükdirilendir. CTL tehnologiýasy kömürden sintetiki nebit we beýleki suwuk uglewodorodlary almaga mümkinçilik berýär. Bu usul kömür gorlary baý bolan ýurt üçin aýratyn ähmiýetlidir. Taslamada tamamlanan akylly döwrebaplaşdyryş işleriniň çäginde awtomatiki dolandyryş ulgamlary, öňünden çaklaýyş analitikasy we robotlaşdyrylan toplumlar ornaşdyryldy. Bu täzelikler önümçiligiň ygtybarlylygyny we ykdysady netijeliligini ep-esli ýokarlandyrýar. Bu barada “CCTV+” habar berýär. Işiň durnuklylygynyň 99,5 göterime ýetirilmegi we awtomatlaşdyryş derejesiniň 99,8 göterime ýokarlandyrylmagy şeýle görnüşli kärhanalar üçin dünýä rekordy bolup, CTL tehnologiýalaryny ösdürýän beýleki ýurtlar üçin nusgalyk bolup biler.
