Hytaý bilen Belarus sebitara hyzmatdaşlygy pugtalandyrýarlar
Hytaý bilen Belarus sebitara hyzmatdaşlygy pugtalandyrýarlar. Çarşenbe güni Hytaýyň wise-premýeri Lýu Goçžun Gansu welaýatynda geçirilen Günorta ýarymşar ýurtlarynyň hyzmatdaşlyk forumynda wideoaragatnaşyk arkaly çykyş edip, sebit derejesindäki hyzmatdaşlygyň hytaý-belarus gatnaşyklarynyň möhüm bölegidigini aýtdy. Müňlerçe kilometr bilen bölünen iki döwlet diňe paýtagtlarynyň derejesinde däl-de, eýsem welaýatlar we sebitler derejesinde hem özara düşünişmegi gazananda, bu diňe diplomatiýa däl, eýsem özara ynamyň berk binýadynyň kemala gelmegidir. Hytaý bilen Belarus eýýäm köp wagt bäri resmi aragatnaşyklardan hakyky hyzmatdaşlyga geçdiler. Bu hyzmatdaşlykda her bir sebit öz ornuny tapýar we umumy ösüşe öz goşandyny goşýar.
Lýu, şol bir wagtyň özünde Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň agzasy hökmünde hem çykyş edip, soňky ýyllarda iki ýurduň arasynda sebit derejesindäki alyş-çalyşlaryň ep-esli işjeňleşendigini, doganlaşan şäherleriň sanynyň artandygyny, hyzmatdaşlygyň ugurlarynyň giňändigini we oňyn netijeleriň gazanylandygyny belledi. Şeýle hem ol Hytaý bilen Belarusyň ösüş strategiýalarynyň köp babatda gabat gelýändigini we hyzmatdaşlyk islegleriniň özara sazlaşyklydygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň çägindäki ýokary hilli hyzmatdaşlyk iki ýurduň ösüşi üçin täze mümkinçilikleri açdy hem-de sebit derejesindäki hyzmatdaşlyk üçin giň meýdançany döretdi.
Lýu üç sany teklibi öňe sürdi. Birinjiden, taraplar senagat integrasiýasyny hyzmatdaşlygyň esasy hereketlendiriji güýji hökmünde görmeli we senagat parklarynyň mümkinçiliklerinden doly peýdalanyp, hyzmatdaşlygyň ösüşi üçin täze itergileri döretmeli. Ikinjiden, halkara we medeni alyş-çalyşlary baglanyşdyryjy köpri hökmünde ulanyp, bilim, saglygy goraýyş, medeniýet, syýahatçylyk, ýaşlar syýasaty we beýleki ugurlarda hyzmatdaşlygy pugtalandyrmaly. Üçünjiden, Lýu taraplary hyzmatdaşlyk mehanizmlerini berkitmäge, Hytaý–Belarus hökümetara hyzmatdaşlyk komitetiniň işini işjeň ulanmaga hem-de hytaý welaýatlary bilen belarus sebitleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygy has-da çuňlaşdyrmaga çagyrdy. Belarusyň Premýer-ministriniň birinji orunbasary Nikolaý Snopkow forumyň açylyş dabarasyna hut özi gatnaşdy we çykyş etdi.
Hytaý bilen Belarus diplomatik gatnaşyklaryny 1992-nji ýylda ýola goýdy. 2023-nji ýylda bu gatnaşyklar islendik şertlerde dowam edýän hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlyk derejesine çenli ýokarlandyryldy. Minskiň golaýynda ýerleşýän «Beýik Daş» senagat parky «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň çägindäki hyzmatdaşlygyň öňdebaryjy taslamasyna öwrüldi. Sebitara hyzmatdaşlyk Hytaýyň 20-den gowrak welaýatyny we Belarusyň ähli sebitlerini öz içine alýar. Gansu welaýatynda geçirilen forum iki ýurduň sebitleriniň arasyndaky gatnaşyklary has-da çuňlaşdyrmak ugrunda nobatdaky ädim boldy. Belarusyň Premýer-ministriniň birinji orunbasarynyň foruma hut özi gatnaşmagy bu ugra ýokary derejede ähmiýet berilýändigini tassyklaýar.
Diňe döwlet ýolbaşçylary däl, eýsem welaýat häkimleri, şäher ýolbaşçylary we kärhanalaryň direktorlary hem duşuşanda, hakyky ykdysady hyzmatdaşlyk emele gelýär. Hytaý bilen Belarus geografik taýdan biri-birinden uzak ýerleşse-de, umumy geljegi bilelikde gurmagyň mümkindigini görkezýän mysaldyr. Lýu Goçžunyň öňe süren üç teklibi — senagat integrasiýasy, medeni alyş-çalyşlar we hyzmatdaşlyk mehanizmlerini pugtalandyrmak — diňe gün tertibindäki meseleler däl. Olar eýýäm iki ýurduň sebitleriniň hereket edip başlan ösüş ýolunyň anyk ugrukdyryjy kartasydyr. Belarusyň wise-premýeri Gansu welaýatyna hyzmatdaşlyk barada gepleşik geçirmek üçin gelende, ol iň möhüm hakykaty tassyklaýar: ynam diňe ýokary derejeli iş otaglarynda däl-de, adamlaryň zähmet çekýän we taslamalaryň durmuşa geçirilýän ýerlerinde gurulýar.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, forum iki ýurduň sebitleriniň arasynda özara düşünişmegi pugtalandyrmak we hyzmatdaşlygyň täze ugurlaryny kesgitlemek üçin möhüm meýdança boldy.
