Dalýan dialogy: Li Sýan bilen Bektenow energetikadan emeli aňa çenli strategik hyzmatdaşlygy pugtalandyrdy
«Täze çempionlar» forumynyň çäklerinde geçirilen duşuşykda hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny ösdürmek, energetika, ulag, sanly ykdysadyýet, emeli aň, akylly şäherler we medeni alyş-çalyş meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Gazagystan hytaý maýa goýumlary üçin amatly şertleri döretmäge taýýardygyny mälim etdi. Iki tarap hem sebitde parahatçylygy we durnuklylygy berkitmegi maksat edinýär.
CCTV+ agentliginiň habar bermegine görä, sişenbe güni Hytaýyň Premýer-ministri Li Sýan Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Dalýan şäherinde Gazagystanyň Premýer-ministri Olžas Bektenow bilen duşuşdy. Bektenow bu ýerde 17-nji ýyllyk «Täze çempionlar» duşuşygyna gatnaşýar.
Li Sýan döwlet Baştutanlarynyň strategik ýolbaşçylygynda Hytaý bilen Gazagystanyň hemişelik hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygyny yzygiderli ösdürýändigini we pugtalandyrýandygyny, munuň bolsa netijeli üstünliklere getirendigini aýtdy. Şeýle hem ol bu gatnaşyklaryň goňşy döwletleriň arasynda özara goldawyň we özara bähbitli hyzmatdaşlygyň nusgasy bolup hyzmat edýändigini belledi.
Li Sýanyň sözlerine görä, Hytaý Gazagystan bilen hoşniýetli goňşuçylyk we dostluk gatnaşyklaryny has-da çuňlaşdyrmaga, syýasy özara ynamy pugtalandyrmaga, özara bähbitli hyzmatdaşlygy giňeltmäge we iki ýurduň halklaryna has uly peýda getirmäge taýýardyr.
Ol Hytaýyň Gazagystan bilen ikitaraplaýyn söwdany giňeltmek we hil taýdan ösdürmek, energetika we mineral serişdeler ulgamyndaky hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak, ulag aragatnaşygyny hemmetaraplaýyn gowulandyrmak hem-de emeli aň, akylly şäherler, uly maglumatlar (Big Data) we sanly ykdysadyýet ýaly geljegi uly ugurlarda hyzmatdaşlygy giňeltmek isleýändigini aýtdy. Bu ugurlar iki ýurduň hem döwrebaplaşdyrylmagyna täze itergi berer.
Li Sýan Hytaýyň Gazagystan bilen medeniýet, syýahatçylyk, bilim, ýaşlar syýasaty we beýleki ugurlarda alyş-çalyşlary hem-de hyzmatdaşlygy ösdürmäge taýýardygyny aýtdy. Şeýle hem ol iki halkyň arasynda özara düşünişmegi we dostlugy pugtalandyrmagyň möhümdigini nygtady.
Mundan başga-da, onuň sözlerine görä, iki tarap Hytaý–Merkezi Aziýa hyzmatdaşlygynyň hem-de Şanhaý Hyzmatdaşlyk Guramasynyň çäklerinde hyzmatdaşlygy giňeltmeli we sebitiň durnukly ösüşini bilelikde ilerletmeli.
Bektenow öz gezeginde iki ýurduň döwlet Baştutanlarynyň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyga strategik ugur berendigini we oňa güýçli itergi döredendigini aýtdy.
Ol Gazagystanyň Hytaý bilen döwlet Baştutanlarynyň gazanan möhüm ylalaşyklaryny durmuşa geçirmek, ýokary derejeli gatnaşyklaryň gerimini giňeltmek hem-de «Bir guşak, bir ýol» başlangyjyny bilelikde öňe sürmek ugrunda işlemäge taýýardygyny belledi.
Şeýle hem Bektenow iki ýurduň söwda, maýa goýumlar, ulag infrastrukturasyny ösdürmek, energetika, oba hojalygy, senagat we beýleki ugurlardaky hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrjakdygyna, adamlar arasyndaky gatnaşyklary we medeni alyş-çalyşlary giňeldip, hemişelik hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygyň ösüşinde has düýpli netijeleri gazanjakdygyna ynam bildirdi.
Gazagystan tarapy hytaý kompaniýalarynyň Gazagystana maýa goýumlaryny giňeltmegi üçin has amatly şertleri döretmäge, köptaraplaýyn platformalarda Hytaý bilen özara gatnaşygy we hyzmatdaşlygy ösdürmäge hem-de sebitde parahatçylygy, durnuklylygy we ösüşi üpjün etmek üçin bilelikde tagalla etmäge taýýardyr diýip, Bektenow sözüniň üstüni ýetirdi.
Hytaýyň demirgazyk-gündogaryndaky Dalýan şäherinde 17-nji ýyllyk «Täze çempionlar» duşuşygy geçirilýär. Bu forum «Tomusky Dawos» ady bilen hem tanalýar we işewürlik, syýasat hem-de tehnologiýa ulgamlarynyň liderlerini bir ýere jemleýän dünýä derejesindäki çäre hasaplanýar.
Li Sýan bilen Bektenowyň forumyň çäklerinde geçiren duşuşygy hytaý-gazak gatnaşyklarynyň ähmiýetini ýene bir gezek görkezýär. Gazagystan Merkezi Aziýada Hytaýyň esasy hyzmatdaşlarynyň biri bolup, «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň möhüm merkezleriniň biri hasaplanýar.
Emeli aň, uly maglumatlar we akylly şäherler ýaly ugurlardaky hyzmatdaşlyk iki ýurduň gatnaşyklarynyň täze tapgyra çykýandygyny görkezýär. Bu hyzmatdaşlyk indi diňe çig mal ýa-da ulag taslamalary bilen çäklenmän, ýokary tehnologiýalary hem öz içine alýar.
Iki premýer-ministr Dalýanda duşuşanda, olaryň arkasynda diňe diplomatik teswirnamalar däl, eýsem millionlarça adamyň geljegi durýar. Energetika, sanly ykdysadyýet, ulag geçelgeleri — bularyň ählisi diňe söz däl, eýsem ýurtlary we yklymlary birleşdirýän hakyky taslamalardyr.
Hytaý bilen Gazagystan eýýäm köp wagtdan bäri diňe goňşy ýurtlar bolmakdan çykyp, umumy geljegi gurýan strategik hyzmatdaşlara öwrüldi. Bektenow hytaý maýa goýumlary üçin amatly şertleriň dörediljekdigini, Li Sýan bolsa sanly tehnologiýalar we emeli aň barada gürrüň edeninde bir hakykat aýdyň görünýär: bu hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri örän giňdir.
Köne gatnaşyklarynyň dargap, täzeleriniň bolsa kemala gelýän döwründe şeýle hyzmatdaşlyk goňşy döwletleriň diňe bir ýanaşyk ýaşaman, eýsem bir ugurda öňe gitmeginiň nusgasy bolup hyzmat edýär.
