Hytaý sygyr etiniň importyna paçlary girizdi, ýöne söwdany çäklendirmek üçin däl. Wagtlaýyn gorag çäreleriniň manysy nämede?
Kwotanyň ýokarlanmagy bilen goşmaça 55 göterim nyrhnama, kem-kemden ýeňillikli üç ýyllyk döwür we diňe kiçi üpjün edijiler üçin
CCTV+ habar bermegine görä, Hytaýyň import edilýän sygyr etine degişli gorag çäreleri adaty söwdany çäklendirmek üçin däl-de, eýsem milli maldarçylyk pudagyna häzirki kynçylyklary ýeňip geçmäge kömek etmek üçin girizildi. Bu barada penşenbe güni Söwda ministrliginiň metbugat sekretary He Ýunsýan mälim etdi.
2025-nji ýylyň 31-nji dekabrynda ministrlik import edilýän sygyr etine degişli gorag çäreleriniň girizilýändigini yglan etdi. Bu çäreler aýry-aýry ýurtlar üçin import kwotalarynyň bellenilmegini we kwotadan artyk getirilen önümler üçin goşmaça paçlaryň tutulmagyny göz öňünde tutýar.
Belli bir ýurtdan getirilýän sygyr etiniň möçberi şol ýurda degişli ýyllyk kwota ýetenden soň üçünji günden başlap, import edijiler hereket edýän gümrük pajyndan başga-da goşmaça 55 göterim paç tölemeli bolarlar.
He Ýunsýan şeýle diýdi:
«Gorag çäreleriniň girizilmegi milli pudaga häzirki kynçylyklary ýeňip geçmäge ýardam bermek üçin niýetlenen wagtlaýyn çäre bolup, ol sygyr eti bilen baglanyşykly adaty halkara söwdasyny çäklendirmegi maksat edinmeýär. Hytaý bazary açyklygyna galýar we Hytaý ähli taraplar bilen bilelikde halkara söwda gurşawynyň durnukly hem-de sagdyn ösüşini üpjün etmek üçin hyzmatdaşlyk etmäge taýýardyr».
Ministrligiň beýannamasyna laýyklykda, bu çäreler 2026-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan 2028-nji ýylyň 31-nji dekabryna çenli hereket eder. Üç ýyllyk döwrüň dowamynda olar kesgitlenen aralyklarda kem-kemden ýeňilleşdiriler.
Ösüp barýan ýurtlardan ýa-da sebitlerden getirilýän önümler üçin aýratyn ýeňillikler göz öňünde tutulýar. Eger belli bir ýurduň importdaky paýy 3 göterimden geçmese we şeýle ýurtlaryň hem-de sebitleriň umumy paýy 9 göterimden ýokary bolmasa, gorag çäreleri ulanylmaz. Bu şertler bozulsa, çäreler indiki ýyldan başlap güýje girer.
Gorag çäreleri (safeguard measures) — daşary ýurtlardan importyň duýdansyz artmagy sebäpli milli öndürijileri goramak üçin wagtlaýyn import çäklendirmelerini ulanýan söwda syýasatynyň gurallarynyň biridir. Antidemping paçlaryndan tapawutlylykda, olar adalatsyz söwda amallary bilen baglanyşykly däldir.
Hytaý bazaryny ýapmaýar. Ol diňe öz fermerlerine ýagdaýlaryny berkitmek üçin wagt berýär. Kwotadan artyk import üçin 55 göterim goşmaça paç gadaganlyk däl, eýsem bazardaky deňagramlylygy saklamak baradaky duýduryşdyr.
Üç ýyllyk möhlet, kem-kemden ýeňilleşdiriljek düzgünler we kiçi üpjün edijiler üçin göz öňünde tutulan ýeňillikler Pekiniň halkara söwdany bozmak islemeýändigini görkezýär. Onuň maksady söwdany has durnukly we öňünden çaklap bolýan etmekdir.
Mesele Hytaýyň import edilýän sygyr etinden ýüz öwürjekdiginde däl. Ol ýüz öwürmez. Esasy sorag — ýerli öndürijileriň boşap biljek bazar mümkinçiliklerini nähili çalt dolduryp biljekdiginde.
Käbirleri paçlar barada jedelleşýän wagty, beýlekiler eýýäm girdejilerini hasaplaýarlar. Bu rehimsizlik däl. Bu ykdysadyýetdir. Ol bolsa öz öndürijileriň bähbitleriniň hem goralmagyny talap edýär.
