Gonkongly ilkinji zenan kosmonawty: polisiýa işgärinden «Şençžou-23» uçuşyna çenli. Laý Ka-in: «Biz muny topar bolup başardyk»
72 sagat ukusyzlyk, 48 sagat çölde, 120 dalaşgär, berk saýlaw we hasyl bolan arzuw.
CCTV+ habar bermegine görä, Gonkong ýörite dolandyryş sebitinden bolan ilkinji kosmonawt hem-de «Şençžou-23» ekipažynyň agzasy Laý Ka-in kosmosa uçmak baradaky arzuwynyň nähili hakykata öwrülendigini gürrüň berdi. Ol öňde boljak syýahata uly sabyrsyzlyk bilen garaşýandygyny aýtdy.
«Şençžou-23» gämisiniň uçurylyşy ýekşenbe güni Pekin wagty bilen sagat 23:08-de Szýusýuan kosmodromyndan amala aşyrylar. Missiýa Çžu Ýançžu, Çžan Çžiýuan we Laý gatnaşar. Ekipaža Çžu ýolbaşçylyk eder.
Laý Gonkongda dogulyp ösdi. Kosmonawt bolmazdan öň polisiýada işledi. Kompýuter kriminalistikasy boýunça doktorlyk derejesine eýe bolan Laý missiýada ylmy enjamlara jogapkär hünärmen hökmünde çykyş eder.
Kosmonawt bolmak onuň çagalyk arzuwydy. 2022-nji ýylda Hytaýyň adamly kosmos maksatnamasy Gonkongdan we Makaodan dalaşgär kabul edip başlady. Laý şol pursaty şeýle ýatlaýar:
«Şeýle seýrek mümkinçilik dörände, ony elden gidirmeli däldim. Şonuň üçin synap görmek kararyna geldim. Men ädimme-ädim öňe ilerledim».
Ol dördünji saýlaw tapgyryna gatnaşdy. 2023-nji ýylda Pekine baryp, berk synaglardan geçdi we Gonkongdan gatnaşan takmynan 120 dalaşgäriň arasyndan saýlanyp çykdy.
Laý 2024-nji ýylyň iýunynda kosmonawtlar toparyna goşuldy. Emma topara kabul edilmek diňe başlangyç boldy.
«Biz gelenimizden gysga wagtdan soň 72 sagat dowam eden ukusyz taýýarlyk okuwyny geçmeli boldy. Bu meniň üçin aýratyn kyn däldi, sebäbi polisiýadaky işim hem örän dartgynlydy. Emma 48 sagatlyk çöl taýýarlygy has agyr boldy. Men yssyny kän halamokdym, ýiti Günüň astynda işlemek aýratyn kyn düşdi. Ýöne toparyň beýleki agzalarynyň goldawy bilen muny başardym. Biz muny bilelikde başardyk».
Giň gerimli taýýarlykdan soň, Laý «Şençžou-23» missiýasyna gatnaşmaga hukuk gazandy.
«Aprelde resmi suratlary düşürmegiň wagty gelende, duýgularym düýbünden başgaçady. Biz hakykatdanam kosmosa uçmaga taýýarlandyk. Bu henizem birneme ynanyp bolmajak zat ýaly görünýärdi, ýöne ýüregim buýsançdan we şatlykdan doludy. Öwrenen zatlarymy iş ýüzünde ulanmak üçin sabyrsyzlyk bilen garaşýardym».
Missiýa wagtynda Laý kosmos ylmy tejribeleri üçin niýetlenen enjamlaryň işlemegine jogap berer. Hususan-da, Gonkongyň Ylym we Tehnologiýalar Uniwersiteti tarapyndan işlenip taýýarlanan MUSICO ulgamyny dolandyrar. Bu ulgam kömürturşy gazynyň we metanyň konsentrasiýasyny gözegçilikde saklamak üçin ulanylar.
Laý öz tolgunmasyny gizlemeýär:
«Köp adamlar maňa kosmosdan Gonkongyň owadan suratlaryny düşürmegi haýyş etdiler. Men muny ýatda saklaryn. Men beýleki kosmonawtlaryň kosmosdaky täsirleri barada gürrüňlerini diňledim. Menem muny öz başymdan geçirmäge sabyrsyzlyk bilen garaşýaryn. Dolanyp gelensoň, ähli duýgularymy hemmeler bilen paýlaşaryn».
Ol Gonkongda polisiýa işgäridi. Indi bolsa kosmosa uçýar. 72 sagat ukusyzlyk, 48 sagat çöl şertleri, 120 dalaşgär we berk synaglar. Laý Ka-in diňe bularyň hemmesinden geçmek bilen çäklenmedi — ol synaglara döz geldi. Şeýlelikde, ol Gonkongdan Ýeri orbitadan görjek ilkinji zenan boldy.
Onuň arzuwy 2022-nji ýylda başlady. 2026-njy ýylda bolsa hakykata öwrüldi. Ol kosmosdan Gonkongyň suratlaryny düşürer. Kömürturşy gazyny we metany öwrener. We gaýdyp gelensoň, Ýeriň üstünde uçup gezmegiň nähili duýgudygyny gürrüň berer.
Sorag Hytaýyň kosmonawtikasy ýene näçe şeýle taryh ýazarka däl. Esasy sorag — Laýa seredip, «Menem şeýdip bilerin» diýjek näçe çaganyň bardygynda. Belki, olaryň käbiri bir gün onuň yzyny dowam etdirer. Sebäbi arzuwlar hakykata öwrülýär. Esasanam olaryň aňyrsynda 72 sagat ukusyzlyk bar bolsa.
