Şeýlelik bilen, şu günki söhbetdeşimiz “Maksada okgunly” kompaniýasynyň başlygy meşhur türkmen telekeçisi Maksat Ibragimow.
Haýsy önümleri öndürýändigiňizi aýdyp berseňiz?
Biziň kompaniýamyz et önümleri bilen meşgullanýar, hususan-da ýapyk aýlawda hindi towugyny öndürýäris.
“Ýapyk aýlawly hindi towugy” önümçiligi nämäni aňladýar? Bu, tutuş önümçilik sikli bir toplumda jemlenende:
ýumurtgadan başlap, soňky önüm bilen gutarýar. Başgaça aýdylanda
Size başga bir sorag bermäge rugsat ediň: bu önümçilik bilen haçandanbäri meşgullanýarsyňyz?
Önümçilik prosesi - bu maşgala işidir . Kakam bu işiň başynda duran adamdyr.
Biz 1998-nji ýylda ilkinji gezek hindi towuklaryny, towuklary we hatda towşanlary saklap başladyk.
Dürli ugurlary synagdan geçirdik: haýsysy has laýyk, has gowusy
Bolýar, gowy mekdebi geçdiňiz, şeýlemi?
Önümleriňizi haýsy ýurtlara iberýärsiňiz?
Et önümlerini eksport etmek üçin rugsat alan ilkinji kompaniýadygymyza hatda buýsanýarys.
Ilkinji eksport eden ýurdumyz - goňşy dostlukly ýurdumyz - Azerbaýjan boldy.
Geçen ýyl ilkinji gezek Azerbaýjana eksport edip başladyk.
Mundan başga-da, 2026-njy ýyla çenli gaplanan bişirilen et bilen üpjün etmek üçin şertnama baglaşdyk.
Bu biziň üçin gaty uly şertnamadyr. Özbegistana eksport etmek babatynda hem gepleşikler dowam edýär.
Aýdyň hany, bu bazarlarda alyjylary nädip tapýarsyňyz? Näme üçin soraýaryn,
gowy tejribäňiz bar we bu ugurda eksport etmek meýilleşdirýän kompaniýalaram bar. Olara öz tejribäňiz barada aýdyp berseňiz
Birinjisi hil, ikinjisi baha, üçünjisi hemişelik syýahat etmek we sanly bazanyň bolmagydyr.
Biziň kärhanamyzda öndürilýän önümleriň sanyny
yzygiderli täzeläp görkezýän sanly maglumatlar binýadymyz bar.
Indi bolsa, iberýän önümleriňize nähili talaplaryň bardygy barada aýdyp beräýiň?
Her bazaryň aýratynlyklaryny göz öňünde tutýarys, bu möhümdir.
Sebäbi, mysal üçin, her ýurduň hindi towugyny sarp etmek medeniýeti beýleki ýurduňka birmeňzeş däl.
Bu hem örän möhümdir. Ýurtlaryň sarp ediş medeniýetini we däp-dessurlaryny göz öňünde tutmalydyrys.
Biz her bir müşderiniň islegini kanagatlandyrmaga synanyşýarys.
Müşderiler Siziň önümleriňizi näme üçin saýlaýandyklaryny aýdyp berersiňizmi? Siziň önümleriňiziň beýleki önümlerden näme tapawudy bar?
Bilýärsiňizmi, hindi towugynyň eti peýdaly, diabetiki
we sagdyn önümleriň biri bolsa gerek. Hindi tow ugynyň özi bize öwmäge mümkinçilik berýär.
Bilýän maglumatym bilen öwüneýin: hindi towygy gyzyl we ak etli ýeke-täk haýwandyr.
Elbetde dogry! Has takygy, hindi towugynyň 35% gyzyl etdir.
60-65% gowragy ak etdir. Hindi towugynyň etinden aşhanada bizar etdirmeýän önümdir:
bu gün ak et iýýärsiňiz, ertir gyzyl et gerek diýseňiz – ol hem hindi towugyň etidir.
Daşary ýurt bazarlaryna girmek üçin önümleriň belli bir ülňülere laýyk bolmalydygy düşnükli,
has takygy halkara ülňülerine. Maňa aýdyň hany: daşary ýurt bazaryna girmek isleýänler üçin şeýle laýyk bolmagy nädip gazanmaly?
Eksport barada aýdylanda, önümlerimiz bilen has gyzyklanýan ýurtlaryň däplerine eýerýäris.
Sebitde ýerleşen ýurtlar ýa-da halal önümlere has mätäç ýurtlar bolsa,
onda halkara halal şahadatnamamyz bar. Hawa, halkara ISO standartlaryna has ýykgyn edýän ýurtlar hem bar,
olar üçin ISO laýyklyk şahadatnamalarymyzy berýäris.
Olary almak kynmy we olar işewürligi has girdejili edýärmi?
Olary almak zerur! Bu halkara ülňülerine eýe bolmak - özüňizi bu ülňülere ýetirmek zerurlygydyr.
Biziň tejribämiz munuň geljekde uly artykmaçlyklarynyň bardygyny görkezdi. Özümiz bu ülňüleri almak bilen köp zat öwrenýäri
Şol bir wagtyň özünde önümleriňizi halkara ülňülerine çykarmak bilen bir hatarda işiňizi kämilleşdirýärsiňiz!
Dogrusy, näme öndürýändigiňizi, näme ugradýandygyňyzy, kime ugradýandygyňyzy bildik.
Indi önümçilik göwrümleriňiziň näçedigini bilesim gelýär - hepdelik, aýlyk, ýyllyk?
Toplumyň mümkinçilik kuwwaty ýylda 4800 tonna et önümlerini öndürmekdir. Bulardan 30% - 1300 tonna gaýtadan işlenýär.
Häzirki wagtda önümçilik barada aýdylanda, ortaça ýyllyk mukdary 360-420 tonnadyr.
Taslama başlanymyzda, dünýede hindi towugynyň etiniň sarp edilişi barada statistiki maglumaty aldyk.
Şol döwürde adam başyna ýyllyk 800–830 gram sarp edildi.
Bu ýeterlik däl
Hawa, bu ýeterlik däl. 2021-nji ýyl bolsa, bu statistikany ýene aldyk. Oňa görä adam başyna ýyllyk 3,5 kg sarp edilip başlandy.
Sarp etme möçberleri köpelipdir-ä
köpeldi. Şol döwürde Amerikalylar iň köp sarp etdiler - adam başyna 8–8,5 kg gowrak;
2021-nji ýylda bu görkeziji 16 kg gowrakdy.
Diýmek, bu örän çalt ösýän bazar.
Geçen ýyl Çikago baryp gördük we bu duşuşyk diýseň netijeli boldy.
Biz eýýäm muňa taýyndyk we taýýardyk. Bir-iki aý mundan öň bişirilen eti gaplaýan zawody açdyk.
Bu önümimiz - Amerikan stolunda, ýagny Amerikan bazaryna barmaly.
Amerikalylara "Işdäňiz açyk bolsun!" diýeliň. Şeýlelik bilen, başlyklaryň edarada oturup,
işçileriň işlän döwürleri ýat bolup galdy. Iň uly ýükleriň biri lideriň üstüne düşýär.
Aýdyň hany, harytlary eksport etmek diýilýän işde şahsy roluňyz näme?
Biz edarada seýrek bolýarys. Biz esasan daşary ýurtda bolýarys, ýagny önümlerimizi mahabatlandyrýarys
we beýleki öndürijilerden tejribe alýarys. Hawa, muňa ilkinji edýän maýa goýumym, bu iň gymmat zat - wagtym! Biz yzygiderli
Wagt – bu puldyr!
Hawa!
Söwdaňyzyň isleýşiňiz ýaly uly däl diýseňizem kärhanaňyz kiçi däl.
Hawa!
Meniň şuny bilesim gelýär: Siziňki ýaly kärhanada, elbetde, marketing meýilnamasy bolmaly.
Hormatly prezidentimiz, telekeçiler üçin elmydama uly wezipe goýýar.
Birinjisi importyň ornuny tutmak, ikinjisi eksporta taýyn önümleri öndürmek.
Bularyň hemmesini göz öňünde tutup, marketing möhüm rol oýnaýar. Önümiň soňky bahasy.
Hawa, bu bahany gowulandyrmak üçin soňky önümiň eýýäm biziň üçin girdejili önüm bolan önümçilik düşünjesini döretdik.
Bir telekeçiden towuk satyn alsak bir zat.
Ikinji zat: iýmitini satyn alýarys – ol öz girdejisini 25% goýýar.
Üçünjisi: towuk berdik - olar biziň üçin ösdürip ýetişdirdiler we sagdyn guşlar berdiler – olar hem 20% peýdany goýýar.
Dördünjisi, towuklary soýdurdyk. Bu bolsa jemi 125% girdejini emele getirdi. Emma tutuşlygyna alanyňda,
Biz öz peýdamyzy soňunda goýýarys, şeýdibem bahalar bäsdeşlige ukyply bolýar.
Alyp baran giňişleýin işleriňiz bilen bahany arzanlatmak netijesine geldiňiz.
Dogry!
Örän gowy. Men Size ynanýaryn we meniň pikirimçe, eksport işewürlikde möhüm elementdir.
Elbetde dogry!
Bolýar, indiki sorag, harytlaryňyzy eksport etmek üçin haýsy resminamalar gerek?
Bu gün bu iş ýönekeýleşdirildi! Hormatly Prezidentimiziň kömegi bilen eksport prosesi has üstünlikli,
has elýeter we aňsat boldy. Bu näme bilen baglanyşykly? Harytlary eksport etmek üçin diňe
Siziň öndürijidigiňizi tassyklaýan resminamalary bermäge taýýardygyňyzy mälim etmeli. Bu ýeterlik resminamalar!
Hususan haýsy resminamalar, soragym şol
Bular gelip çykyş şahadatnamasy, hil şahadatnamasy we laýyklyk şahadatnamasydyr.
Meniň özüm hiç zat eksport etjek däl , ýöne telekeçilerimiz, ugurlary, transport tertibini
we bahasyny nädip kesgitländigiňiz bilen gyzyklanýar diýip pikir edýärin.
Öndüriji hökmünde biziň üçin ilkinji wezipe önümleri wagtynda ýetirmekdir.
Ilki bilen, seljerýän ölçegimiz bu wagtynda eltip berýän we wezipesini wagtynda ýerine ýetirýän transport kompaniýasyny saýlamak.
Ikinjisi, transport bahalary. Şeýdip ugurlary saýlaýarys: ilki bilen borçlaryň ýerine ýetirilmegi, soňra bolsa bahasyna seredýäris.
Diýmek, eltip bermegi haýsydyr bir kompaniýa tabşyrýarsyňyz, ýöne önümiň geçiş ýoluna gözegçilik edip bilýärsiňizmi?
Şeýle işler göz öňünde tutulýar.
Bu möhümmi?
Hemme ugurlar üçin däl. Bu haçan-da haryt töwekgelçilikli ýollary bilen iberilende, mysal üçin deňiz ýollary bilen baglanyşykly bolsa - möhümdir.
Gözegçilik elmydama talap edilýär.
Hawa
Eksport etmek tejribäňizde haýsydyr bir meseläňiz boldumy ?
Eksport edenimde - ýok!
Iň esasy zat hemme zady dogry etmekdir. Maňa etsport etmegi isleýän telekeçiler üçin köp peýdaly zatlary aýtdyňyz,
indi eksport prosesinde iň möhüm zady belläp bilersiňizmi?
Önümçilik prosesinde ýa-da eksport prosesinde?
Ikisem.
Önümçilik prosesi, hormatlanýan Arkadagymyzyň aýdan sözlerini ýatlatmak isleýärin
“Öňe! Öňe! Diňe öňe!”. Bu şygarda uly many bar, ol yza gaýdyp bolmaýandygyny aňladýar.
Häzirki wagtda telekeçiler näme edýärler - binýady gurýarlar, bu binýat!
Hemme zadyň özeni.
Soň bolsa şäher gurlar, soň diňe uly möçberli önümçilik bolar we yza gaýdyp bolmaz. Bularyň hemmesini birbada ýapyp bilmeris: diňe öňe gitmelidiris.
Bu bizi öňe sürýän höwesdir: işe bolan söýgi. Galyberse-de, işiňi gowy görýänligiň bir başga.
Girdejiň hem bar bolsa bir başga. Hemmesi bir jem bolanda, bu prosesi höweslendirýär
Indi bolsa gelejek barada gürrüň edenimizde, gelejek üçin nähili meýilnamalaryňyz bar?
Örän ýerlikli sorag, sebäbi “Maksada okgunly ”bu toplumymyzyň ady bolup “Maksat” – öňde goýulan maksady aňladýar.
Maksat, hawa.
“Okgunly” - bu maksada çalt ýetmegi aňladýar. Diýmek, maksada ýetilmedik zatlarymyzy tiz depginde ýetip, maksatlarymyzy amala aşyrmak.
Biziň maksadymyz ýakyn geljekde, indiki ýylyň başynda ýene bir täze taslamany
hindi etinden çaga iýmitini öndürmek taslamasyny durmuşa geçirmekdir.
Bütin dünýäde mälim bolşy ýaly, gipoallergen we aňsat siňdirilýändigi sebäpli,
etden ýasalan çaga iýmit üçin hindi towugynyň ulanylmagy gowy görülýär.
Alty aýdan bir ýaşa çenli hindi towugynyň etinden ýasalan püre - çagalar üçin zerur iýmitleriň biridir.
Emma bu önümleri import edeňde emele gelýän bahalar hemmeler üçin elýeterli däl.
Biz bu önümleri içerki bazarymyza sarp edijilerimize hödürläp başlanymyzda, olar has arzan bolar diýip belläsim gelýär.
Bolýar, nesip bolsa, Size üstünlik ýaran bolsun.
Her kim sagdyn çagany terbiýelemegi, sagdyn çagany ýetişdirmegi isleýär.
Ýaňy belläp geçişim ýaly, çagalarymyzyň iýýän zatlary olaryň nähili ulalýandyklaryny kesgitleýär.
Biziň sagdynlygymyz iýýän zatlarymyza baglydyr!
Bu dogry aýdylan sözler, düýbünden dogry sözler
Geliň, söhbetdeşligimizi jemläliň.
Geliň
Beren gürrüňleriňiziň kömegi bilen daşary bazara girmek we siziň geçen ýoluňyzdan geçmek isleýän telekeçiler bolar diýip pikir edýärin .
Bu bir tarapdan, beýleki tarapdan bolsa tomaşaçylarymyz has köp hindi towugynyň etini iýmek islärler.
Hawa.
Biz hem şeýle bolar diýip umyt edýäris. Bolýar, sag boluň.
Sag boluň.